30 Αυγούστου, μνήμη του Αγίου Αλεξάνδρου, Αρχιεπισκ. Κωνσταντινουπόλεως: Βίος, Ασματική Ακολουθία.

Σήμερα, η εκκλησία μας εορτάζει και τιμά την ιερή μνήμη του αγίου Αλεξάνδρου, αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως. Ο άγιος Αλέξανδρος έζησε στα χρόνια του πρώτου χριστιανού αυτοκράτορα, του Μεγάλου Κωνσταντίνου. Είναι από τους ιερούς Πατέρες της πρώτης Οικουμενικής Συνόδου, που το 325 στη Νίκαια καταδίκασαν την αίρεση του Αρείου. Αρχιεπίσκοπος τότε Κωνσταντινουπόλεως ήταν ο άγιος Μητροφάνης, αλλά επειδή ήταν πολύ γέρος και άρρωστος, στη Σύνοδο των αντιπροσώπευε ο Αλέξανδρος, που ήταν ακόμα πρεσβύτερος. Πολλές φορές, για διάφορους λόγους, τους επισκόπους στις ιερές Συνόδους αντιπροσώπευαν πρεσβύτεροι.

Ο άγιος Αλέξανδρος ήταν πραγματικά θεοπρόβλητος Ιεράρχης της εκκλησίας. Μετά τη Σύνοδο και την καταδίκη του Αρείου, Άγγελος Κυρίου εμφανίστηκε στον γέροντα αρχιεπίσκοπο Μητροφάνη και του αποκάλυψε τη βουλή του Θεού. Τον βεβαίωσε πρώτα για τον επάξιο τρόπο, με τον οποίο ο πρεσβύτερος Αλέξανδρος τον αντιπροσώπευσε στη Σύνοδο, κι ύστερα του είπε πως αυτός θα ήταν ο διάδοχός του στον αρχιεπισκοπικό θρόνο. Αυτό έγινε γνωστό και πραγματικά, όταν ύστερα από λίγο καιρό κοιμήθηκε ο αρχιεπίσκοπος Μητροφάνης, ο Αλέξανδρος εξελέγη και τον διαδέχθηκε στον αρχιεπισκοπικό θρόνο. Ο Θεός ξέρει τους ανθρώπους του και τους καλεί στον κατάλληλο καιρό.

Η πρώτη Οικουμενική Σύνοδος καταδίκασε την αίρεση του Αρείου, αλλά η αναταραχή στην εκκλησία δεν είχε καταπαύσει. Και μέχρι σήμερα ακόμα η αναταραχή δεν κατέπαυσε. Η αρειανική αίρεση είναι η ρίζα όλων των αιρέσεων, κάποιες από τις οποίες μέχρι και σήμερα ταλαιπωρούν την εκκλησία. Τέτοια είναι η αίρεση του χιλιασμού ή των Μαρτύρων του Ιεχωβά. Όπως ο Άρειος, έτσι και οι χιλιαστές αρνιούνται την θεότητα του Ιησού Χριστού. «Ήν ποτέ ότε ουκ ήν» έλεγε ο Άρειος για τον Ιησού Χριστό, δηλαδή ήταν καιρός που δεν υπήρχε ο Υιός, αλλά έγινε ύστερα, ότι δηλαδή ο Υιός είναι κτίσμα. Το ίδιο λένε και οι χιλιαστές.

Ο άγιος Αλέξανδρος όχι μόνο στη Σύνοδο, καταπολέμησε την αίρεση, αλλά και ύστερα, ως αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως. Ο διάδοχος του Μεγάλου Κωνσταντίνου ήταν φιλοαρειανός και οι ορθόδοξοι επίσκοποι είχαν τώρα να αντιμετωπίσουν όχι μόνο την αίρεση, αλλά και την πολιτική εξουσία, που συμπαθούσε και βοηθούσε την αίρεση. Όχι μόνο στους αρχαίους διωγμούς, αλλά και ύστερα η εκκλησία πολλές φορές βρέθηκε αντιμέτωπη με την πολιτική εξουσία, στα ίδια τα χριστιανικά κράτη. Είτε οι πλανεμένες αντιλήψεις των αρχόντων της πολιτείας, είτε τα πολιτικά τους συμφέροντα, πολλές φορές τους φέρνουν σε αντίθεση με την πίστη και την τάξη της εκκλησίας.

Ο γιος του Μεγάλου Κωνσταντίνου, Κωνσταντίνος κι αυτός λεγόμενος και διάδοχος στο θρόνο, ήταν λοιπόν αρειανόφιλος. Ο Άρειος μετά τη Σύνοδο υποκρινότανε τον ορθόδοξο και ζητούσε να έχει κοινωνία με τους κανωνικούς επισκόπους της εκκλησίας. Με την υποκρισία λοιπόν και με την υποστήριξη του αυτοκράτορα, ο Άρειος επίεζε τους επισκόπους. Αλλά ο άγιος Αλέξανδρος με κανέναν τρόπο δεν τον δεχότανε σε εκκλησιαστική κοινωνία, δηλαδή να λειτουργήσουν μαζί. Σε τέτοιες δύσκολες στιγμές, κριτήριο είναι η Λειτουργία και η θεία Κοινωνία. Με τους αιρετικούς μπορεί να έχουμε συνεργασία και κοινωνικές σχέσεις, αλλά ποτέ δεν λειτουργούμε και δεν κοινωνούμε μαζί.

Ο Άρειος είχε κακό τέλος στα χρόνια εκείνα, που αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως ήταν ο άγιος Αλέξανδρος. Εκείνος έφυγε, αλλά το κακό που έκαμε στην εκκλησία έμεινε και μέχρι τώρα τροφοδοτεί κάθε αίρεση. Κι ο άγιος Αλέξανδρος, ως άνθρωπος, έφυγε κι εκείνος, αλλά αφήκε στην εκκλησία την εικόνα του αγίου του Θεού, του υπερασπιστή της Ορθοδοξίας και του φύλακα των αποστολικών παραδόσεων. Και μέσα στη Σύνοδο, ως εκπρόσωπος του γέροντα αρχιεπισκόπου Μητροφάνη, κι ύστερα από τη Σύνοδο, στάθηκε πιστός φρουρός και υπερασπιστής των αποφάσεων της Συνόδου και της παράδοσης και κληρονομίας των αγίων Αποστόλων. Αμήν.

Από το βιβλίο:

ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ
ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ Λ. ΨΑΡΙΑΝΟΥ
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΣΕΡΒΙΩΝ ΚΑΙ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΕΙΚΟΝΕΣ ΕΜΨΥΧΟΙ
(Εξαπλά β’)
ΚΗΡΥΓΜΑΤΑ ΑΓΙΟΛΟΓΙΚΑ

Η/Υ επιμέλεια, Σοφίας Μερκούρη.

Ασματική Ακολουθία του Οσίου Πατρός ημών Αλεξάνδρου, Αρχιεπ. Κωνσταντινουπόλεως.

Περισσότερα για το Συναξάριο της ημέρας βλέπε και στον:
ΟΡΘΟΔΟΞΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗ

Παράβαλε και:
Του Οσίου Πατρός ημών Φωτίου του μεγάλου – ομιλία 15η, λεχθείσα εν τω άμβωνι της μεγάλης εκκλησίας.

Κατηγορίες: Αγιολογικά - Πατερικά, Ιερές Ακολουθίες, Ιστορικά, Λειτουργικά, εορτολογικά, Νεοελληνική απόδοση Ύμνων, Συναξάρια, Λογοτεχνικά. Προσθήκη στους σελιδοδείκτες.