Τη Δ’ του αυτού μηνός (Ιουνίου), μνήμη των Αγίων και Δικαίων Γυναικών και Μυροφόρων Μάρθας και Μαρίας, αδελφών του τετραημέρου φίλου του Χριστού Αγίου Λαζάρου.
Στίχοι.
Εκ Βηθανίας τας αδελφάς Λαζάρου,
Σώζειν δύνασθαι και νεκράς πιστευτέον.
Τετάρτη Μάρθα ηδέ Μαρίη έβησαν πόλω λαμπρώ.
Η Μάρθα και η Μαρία, μαζί με τον αδελφό τους Λάζαρο, ήταν για τον Κύριο Ιησού Χριστό η πιο αγαπητή και αγία οικογένεια της Βηθανίας. Το Ευαγγέλιο, μας παρουσιάζει τη Μαρία να απορροφάται από τη διδασκαλία του Ιησού, ενώ η Μάρθα, που ήταν μεγαλύτερη αδελφή, φροντίζει πολύ για το τραπέζι της φιλοξενίας. Γι’ αυτό ακούει από το στόμα του Διδασκάλου το πασίγνωστο και διδακτικότατο «Μάρθα, Μάρθα, μεριμνάς και τυρβάζη περί πολλά, Μαρία δε την αγαθήν μερίδα εξελέξατο, ήτις ουκ αφαιρεθήσεται απ’ αυτής» (Λουκ. ι’ 38-42).
Η Μαρία επίσης, άλειψε και με πολύτιμο μύρο τα πόδια του Ιησού και τα σπόγγισε υστέρα με την παρθενική της κόμη.
Και οι δύο αδελφές, ευσεβή και διακεκριμένα μέλη της πρώτης χριστιανικής Εκκλησίας, αξιώθηκαν να πεθάνουν ειρηνικά και όχι εν διωγμώ. Διότι ο Κύριος δεν θέλησε ν’ αφήσει να πονέσουν οι καρδιές, των οποίων κάτω από τη στέγη του σπιτιού τους, είχε απολαύσει τόση αγία γαλήνη τις παραμονές των παθών Του.
Η/Υ ΠΗΓΗ:
ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗΣ
Υμνολογική εκλογή.
Εκ της Ακολουθίας των Δικαίων Αγίων Μάρθας και Μαρίας. Ποίημα Οσ. Γερασίμου Μικραγιαννανίτου.
Εις τον Μεγάλον εσπερινόν.
Εις το Κύριε, εκέκραξα, ιστώμεν στίχους στ´ και ψάλλομεν Στιχηρά Προσόμοια. Ήχος α´. Των ουρανίων ταγμάτων.
Τας αδελφάς του Λαζάρου ύμνοις τιμήσωμεν, Μάρθαν και την Μαρίαν, την λαμπράν ξυνωρίδα• Χριστώ γαρ τω Σωτήρι πίστει θερμή, ευσεβώς διηκόνησαν, και της Αυτού φωταυγείας εν ουρανοίς, μετά τέλος ηξιώθησαν.
Τις αδελφές του Λαζάρου με ύμνους ας τιμήσουμε, τη Μάρθα και τη Μαρία, το λαμπρό ζευγάρι (δυάδα)· διότι υπηρέτησαν ευσεβώς τον Σωτήρα Χριστό με θερμή πίστη, και αξιώθηκαν (να απολαύσουν) τη δική Του φωτοχυσία στους ουρανούς, μετά το τέλος (της ζωής τους).
Τα γεγραμμένα εν νόμω πληρούσαι πάνσεμναι, εδέξασθε πλουσίως, το της χάριτος φέγγος, ιδούσαι και πιστεύσασαι εκ ψυχής, σαρκωθέντι δι ἔλεος, τω Ποιητή των αιώνων υπέρ ημών, ως θεόληπτοι αυτάδελφοι.
Εσείς οι πάνσεμνες, τηρώντας όσα είναι γραμμένα στον Νόμο, δεχτήκατε πλούσια το φέγγος της χάριτος, καθώς είδατε και πιστέψατε από την ψυχή σας Εκείνον που σαρκώθηκε από έλεος, τον Ποιητή των αιώνων για χάρη μας, ως αδελφές που δέχτηκαν τον Θεό μέσα τους.
Διακονούσα ω Μάρθα ψυχής θερμότητι, τω σαρκωθέντι Λόγω, και Αυτού η Μαρία, τους λόγους δεχομένη ομού του φωτός, της Αυτού επιγνώσεως, κατηξιώθητε άμφω ως καθαραί, την ψυχήν και την διάνοιαν.
Εσύ Μάρθα, υπηρετώντας με θερμότητα ψυχής τον σαρκωμένο Λόγο, και η Μαρία δεχόμενη μαζί (με σένα) τα λόγια του φωτός, αξιωθήκατε και οι δύο την επίγνωση Εκείνου, ως καθαρές στην ψυχή και στη διάνοια.
Έτερα Στιχηρά Προσόμοια. Ήχος δ´. Ως γενναίον εν Μάρτυσιν.
Τοις του νόμου προστάγμασι, την ζωήν κατευθύνουσαι, τον του νόμου πάροχον υποδέξασθαι, βροτόν δι οἶκτον γενόμενον, ω και συγγινόμεναι, διανοία καθαρά, της Αυτού επιλάμψεως, επληρώθητε, συν τη Μάρθα Μαρία θεοφόρε, και Αυτού της Βασιλείας, συγκληρονόμοι γεγόνατε.
Κατευθύνοντας τη ζωή σας σύμφωνα με τις προσταγές του Νόμου, (αξιωθήκατε) να υποδεχτείτε τον νομοθέτη (Χριστό), που έγινε άνθρωπος από ευσπλαχνία· και καθώς συναναστραφήκατε μαζί Του με καθαρή σκέψη, γεμίσατε από τη δική Του λάμψη, θεοφόρε Μαρία μαζί με τη Μάρθα, και γίνατε συγκληρονόμοι της Βασιλείας Του.
Τω Χριστώ ως αφίκετο, προς υμάς εβοήσατε• Ει ης ώδε Κύριε ουκ αν τέθνηκεν, ο προσφιλής αδελφός ημών, αυτάδελφαι πάνσεμναι, ον εγείρας ο Χριστός, την πολλήν επεδείξατο, ο Φιλάνθρωπος, προς υμάς ευσπλαγχνίαν και αγάπην, σεπταί Μάρθα και Μαρία, αι των Αγγέλων συνόμιλοι.
Όταν ο Χριστός έφτασε σ’ εσάς, φωνάξατε: «Κύριε, αν ήσουν εδώ δεν θα είχε πεθάνει ο αγαπημένος μας αδελφός», πάνσεμνες αδελφές· τον οποίο (αδελφό) αφού ανέστησε ο Χριστός ο Φιλάνθρωπος, επέδειξε προς εσάς τη μεγάλη Του ευσπλαχνία και αγάπη, σεπτές Μάρθα και Μαρία, εσείς που συνομιλείτε με τους Αγγέλους.
Τη αγάπη πυρούμεναι του των όλων Δεσπόζοντος, μύρα προσκομίζουσαι παραγίνεσθε, συν Μυροφόρων συστήματι, Αυτού εν τω μνήματι, και την έγερσιν Αυτού, παρ Αγγέλου αστράπτοντος, ως εμάθετε, ευφροσύνης επλήσθητε αφράστου, ω Μαρία τε και Μάρθα, Αυτού το κράτος δοξάζουσαι.
Φλεγόμενες από την αγάπη του Δεσπότου των πάντων (Χριστού), έρχεστε προσφέροντας μύρα, μαζί με τον όμιλο των Μυροφόρων, στο μνήμα Του· και όταν μάθατε για την έγερσή Τη από τον αστραφτερό Άγγελο, γεμίσατε από ανέκφραστη χαρά, Μαρία και Μάρθα, δοξάζοντας τη δύναμή Του.
Δόξα. Ήχος δ´.
Της εν νόμω λατρείας, κατιδούσαι το πέρας, ολοσχερώς Χριστώ εκολλήθητε, τω τας προφητείας πληρώσαντι, τη αφράστω Αυτού κενώσει• τη γαρ προθέσει υμών, προσχών ο Σωτήρ, της Αυτού οικονομίας κοινωνούς ανέδειξε, προσλαβόμενος υμάς, πλούτω αγάπης ωραϊσμένας• διακονούσαι γαρ Αυτώ προθύμω καρδία, της Αυτού συγκαταβάσεως το μέγαν μυστήριον εμυήθητε• και αξίως πολιτευθείσαι, Μάρθα και Μαρία, αι του Λαζάρου σύγγονοι, Αγγελικής χαράς ομού ηξιώθητε, υπέρ ημών αεί πρεσβεύουσαι.
Βλέποντας το τέλος της λατρείας του (παλαιού) Νόμου, προσκολληθήκατε ολοκληρωτικά στον Χριστό, που εκπλήρωσε τις προφητείες με την ανέκφραστη κένωσή Του. Ο Σωτήρας, προσέχοντας την πρόθεσή σας, σας ανέδειξε κοινωνούς του σχεδίου Του για τη σωτηρία, δεχόμενος εσάς που ήσασταν στολισμένες με πλούτο αγάπης. Καθώς Τον υπηρετούσατε με πρόθυμη καρδιά, μυηθήκατε στο μεγάλο μυστήριο της συγκατάβασής Του. Και αφού ζήσατε με αξιοπρέπεια, Μάρθα και Μαρία, οι αδελφές του Λαζάρου, αξιωθήκατε την αγγελική χαρά, πρεσβεύοντας πάντα για εμάς.
Απολυτίκιον. Ήχος πλ. α´. Τον Συνάναρχον Λόγον.
Τω Σωτήρι αμέμπτως διακονήσασαι, αι του Αγίου Λαζάρου θείαι αυτάδελφοι, συν τη Μάρθα τη κλεινή, Μαρία πάνσεμνε, και την Ανάστασιν Αυτού, συν Μυροφόροις Γυναιξί, μαθούσαι εκ του Αγγέλου, φωτός εμπλήσθητε θείου, ημίν αιτούσαι τα σωτήρια.
Εσείς που υπηρετήσατε άμεμπτα τον Σωτήρα, θείες αδελφές του Αγίου Λαζάρου, η ένδοξη Μάρθα και η πάνσεμνη Μαρία, αφού μάθατε από τον Άγγελο για την Ανάστασή Του μαζί με τις Μυροφόρες γυναίκες, γεμίσατε από θείο φως, ζητώντας για εμάς τα σωτήρια (δώρα Του).
Ο Κανών των Οσίων, ου η ακροστοιχίς• Μάρθαν υμνέω και την Μαρίαν. Γερασίμου.
Ωδή α´. Ήχος δ´. Ανοίξω το στόμα μου.
Μονάς κατοικήσασαι, τας ουρανίους γηθόμεναι, και αίγλης πληρούμεναι, της υπέρ έννοιαν, Μάρθα πάνσεμνε, ομού συν τη Μαρία, ημίν εξαιτήσασθε, πταισμάτων άφεσιν.
Κατοικώντας πλέον στις ουράνιες μονές με αγαλλίαση και γεμάτες από τη λάμψη που ξεπερνά τον νου, πάνσεμνη Μάρθα μαζί με τη Μαρία, ζητήστε για εμάς άφεση αμαρτιών.
Αΰλω λαμπρότητι, του σαρκωθέντος Θεού ημών, τον νουν ελλαμπόμεναι, σεμναί αυτάδελφοι, εκκολλήθητε, Αυτώ θερμή καρδία, και τούτου τοις ίχνεσιν, ηκολουθήσατε.
Με άυλη λαμπρότητα, του σαρκωθέντος Θεού μας, αφού φωτιστήκατε στον νου, σεμνές αυτάδελφες (αδέλφια από τους ίδιους γονείς), προσκολληθήκατε (αφοσιωθήκατε), σε Αυτόν με θερμή καρδιά, και στα δικά Του ίχνη, ακολουθήσατε.
Ρημάτων αυτήκοοι, των ζωηφόρων γενόμεναι, Θεού του δι ἔλεος, ενανθρωπήσαντος, Μάρθα ένδοξε, Μαρία θεοφόρε, Αυτώ μετά πίστεως, διηκονήσατε.
Αφού γίνατε ακροάτριες των ζωοποιών λόγων, του Θεού που από έλεος έγινε άνθρωπος, Μάρθα ένδοξη, Μαρία θεοφόρε, με πίστη Τον υπηρετήσατε.
Θεοτοκίον.
Θεόν σωματώσασα, τον Υπερούσιον Άχραντε, αράν εξηφάνισας, την του Προπάτορος• όθεν δέομαι, παθών της αμαρτίας, τον νουν μου εκκάθαρον, ίνα γεραίρω σε.
Αφού έδωσες σώμα στον Θεό, τον υπερούσιο (αυτόν που είναι πάνω από κάθε ουσία) Άχραντε, εξαφάνισες την κατάρα του Προπάτορα (Αδάμ)· γι’ αυτό σε παρακαλώ, καθάρισε τον νου μου από τα πάθη της αμαρτίας, για να σε τιμώ.
Ωδή γ´. Τους σους υμνολόγους.
Αμέσως Χριστώ προσομιλούσαι, νοί καθαρώ ως αληθώς, Λαζάρου αι αυτάδελφοι, Αυτόν ωμολογήσατε, Θεόν βροτόν γενόμενον, δια το σώσαι τον άνθρωπον.
Συνομιλώντας άμεσα με τον Χριστό, με αληθινά καθαρό νου, εσείς οι αδελφές του Λαζάρου, Τον ομολογήσατε ως Θεό που έγινε άνθρωπος για να σώσει τον άνθρωπο.
Νόμον την σκιαν καταλιπούσαι, φωτί τω της χάριτος Χριστού, προσήλθετε γηθόμεναι, Μαρία παναοίδιμε, και Μάρθα παμμακάριστε, ως καθαραί την διάνοιαν.
Αφού εγκαταλείψατε τη σκιά του Νόμου (της Παλαιάς Διαθήκης), προσήλθατε με αγαλλίαση στο φως της χάρης του Χριστού, Μαρία πολυύμνητη και Μάρθα μακαριστή, επειδή είστε καθαρές στον νου.
Υμνείτε Χριστού την εξουσίαν, ιδούσαι αυτάδελφοι σεμναί, Λαζάρου την Ανάστασιν, και τούτω δείπνον αγιον, εν πίστει εποιήσατε, το μέγα θαύμα κηρύττουσαι.
Υμνείτε την εξουσία του Χριστού, σεμνές αδελφές, καθώς είδατε την Ανάσταση του Λαζάρου· και σε Αυτόν ετοιμάσατε άγιο δείπνο με πίστη, κηρύττοντας (με τις πράξεις σας) το μεγάλο θαύμα.
Θεοτοκίον.
Μη φλέξας την μήτραν σου ο Λόγος, σκηνώσας εν σοι υπερφυώς, την αμαρτίαν έφλεξεν, Αγνής της ανθρωπότητος, φανείς ημίν ως άνθρωπος, δίχα τροπής και συγχύσεως.
Ο Λόγος (του Θεού), χωρίς να κάψει τη μήτρα σου, αφού κατοίκησε μέσα σου με τρόπο υπερφυσικό, έκαψε την αμαρτία της ανθρωπότητος, Αγνή, καθώς μας εμφανίστηκε ως άνθρωπος, χωρίς αλλοίωση (της θείας φύσεως) και χωρίς σύγχυση (των δύο φύσεων).
Κάθισμα. Ήχος γ´. Την ωραιότητα.
Χριστού διάκονοι, όντως εδείχθησαν, ως πλήρεις πίστεως, και σκεύη τίμια, αι του Λαζάρου αδελφαί, η Μάρθα και η Μαρία• η μεν γαρ εδέσματα, τούτω πίστει ητοίμασεν, η δε μύρω ήλειψε, και θριξί κεφαλής αυτής, εξέμαξε Κυρίου τους πόδας• όθεν αυτάς άμφω τιμώμεν.
Αναδείχθηκαν πραγματικά διάκονοι του Χριστού, ως γεμάτες πίστη και σκεύη πολύτιμα, οι αδελφές του Λαζάρου… η μία (Μάρθα) ετοίμασε φαγητά με πίστη, η άλλη (Μαρία) άλειψε με μύρο και σκούπισε με τα μαλλιά της κεφαλής της τα πόδια του Κυρίου· γι’ αυτό τιμούμε και τις δύο.
Θεοτοκίον.
Θεόν κυήσασα, τον απερίγραπτον, περιγραφόμενον, εν ύλη σώματος, και αναπλάττοντα ημάς, Παρθένε εκ της κατάρας, Αυτόν καθικέτευε, ως Υιόν σου και Κύριον, ρύσαι τας ψυχάς ημών, τυραννίδος του όφεως, και σώσαι τους πιστώς σοι βοώντας: Χαίρε η Κεχαριτωμένη.
Εσύ Παρθένε, που γέννησες τον Θεό —τον αχώρητο και απεριόριστο— ο Οποίος έλαβε όρια (σχήμα) μέσα στην υλική φύση του σώματος και μας αναδημιουργεί (μας βγάζει) από την κατάρα· Αυτόν παρακάλεσε θερμά, ως Υιό σου και Κύριο, να γλιτώσει τις ψυχές μας από την τυραννία του φιδιού (του διαβόλου) και να σώσει εμάς που με πίστη σου φωνάζουμε: «Χαίρε, εσύ η γεμάτη από τη χάρη του Θεού».
Κοντάκιον. Ήχος β´. Τοις των αιμάτων σου.
Των αδελφών την δυάδα την πάντιμον, τας του Λαζάρου συγγόνους τιμήσωμεν, Μαρίαν και Μάρθαν εν άσμασιν, ως αν αυτών ικεσίαις προς Κύριον, πταισμάτων συγχώρησιν λάβωμεν.
Ας τιμήσουμε με ύμνους την πάντιμη δυάδα των αδελφών, τις συγγενείς του Λαζάρου, τη Μαρία και τη Μάρθα, ώστε με τις δικές τους παρακλήσεις προς τον Κύριο, να λάβουμε συγχώρεση για τα σφάλματά μας.
Ο Οίκος.
Τω σαρκωθέντι δι ἡμᾶς, και σώσαντι τον κόσμον, Χριστώ τω πάντων Βασιλεί, πιστεύσασαι προθύμως, τούτου μαθήτριαι αληθείς, και μυροφόροι ώφθητε, ω Μάρθα και Μαρία, δυάς ηγιασμένη• και τον ομαίμονα υμών, ήδη τετραήμερον και οδωδότα εν τάφω κείμενον, τη ζωοποιώ αυτού φωνή ζώντα απολαβούσαι, τα της θεότητος Αυτού μεγαλεία, και την μεγίστην εξουσίαν ηνέσατε φωνή μεγάλη• και εκουσίως θανόντι και ταφέντι, και τάφω τεθειμένω, μύρα προσκομίσασαι συν ταις λοιπαίς Αγίαις Μυροφόροις, και της εγέρσεως Αυτού κήρυκες πάσιν ώφθητε• ον δυσωπείτε δεόμεθα, ως αν πταισμάτων συγχώρησιν λάβωμεν.
Πιστεύοντας πρόθυμα στον Χριστό, τον Βασιλιά των πάντων, που σαρκώθηκε για εμάς και έσωσε τον κόσμο, αναδειχθήκατε αληθινές μαθήτριές Του και μυροφόροι, ω Μάρθα και Μαρία, αγιασμένο ζευγάρι· και αφού λάβατε πίσω ζωντανό τον αδελφό σας, που ήταν ήδη τέσσερις μέρες νεκρός και μύριζε μέσα στον τάφο, χάρη στη ζωοποιό Του φωνή, υμνήσατε με μεγάλη φωνή τα μεγαλεία της θεότητάς Του και τη μέγιστη εξουσία Του. Και όταν Εκείνος εκούσια πέθανε και θάφτηκε, φέρατε μύρα μαζί με τις υπόλοιπες Αγίες Μυροφόρες και αναδειχθήκατε σε όλους κήρυκες της έγερσής Του· Αυτόν παρακαλέστε, σας δεόμαστε, ώστε να λάβουμε συγχώρεση αμαρτιών.
Συναξάριον.
Τη Δ´ του αυτού μηνός, μνήμη των Αγίων και Δικαίων Γυναικών και Μυροφόρων Μάρθας και Μαρίας, αδελφών του τετραημέρου φίλου του Χριστού Αγίου Λαζάρου.
Την 4η αυτού του μηνός (Ιουνίου), τιμούμε τη μνήμη των Δικαίων-Αγίων Μυροφόρων Μάρθας και Μαρίας, αδελφών του τετραημέρου φίλου του Χριστού Αγίου Λαζάρου.
Στίχοι.
Εκ Βηθανίας τας αδελφάς Λαζάρου,Σώζειν
δύνασθαι και νεκράς πιστευτέον.
Τετάρτη Μάρθα ηδέ Μαρίη έβησαν πόλω λαμπρώ.
Πρέπει να πιστεύουμε ότι οι αδελφές του Λαζάρου από τη Βηθανία, μπορούν να σώζουν ακόμα και νεκρούς.
Την Τετάρτη η Μάρθα και η Μαρία ανέβηκαν στον λαμπρό ουρανό.
Αύται ήσαν εκ Βηθανίας, αδελφαί Λαζάρου του τετραημέρου φίλου του Χριστού. Τούτω πιστεύσασαι, ω και εγγύς γενόμεναι και αναστραφείσαι, η μεν Μάρθα υπεδέξατο εις τον οίκον αυτής, η δε ομαίμων Μαρία, μύρω ήλειψε τους πόδας Αυτού, και ταις θριξί της κεφαλής εξέμαξεν, εν τω γενομένω υπ αὐτῶν δείπνω, μετά την παράδοξον έγερσιν του αδελφού αυτών Λαζάρου• και αμφότεραι λίαν πρωί της μιας των Σαββάτων, παρεγένοντο μετά μύρων συν ταις λοιπαίς μυροφόροις προς το μυρίσαι το σώμα Αυτού εν τω μνήματι, και έμαθον παρά του Αγγέλου την Ανάστασιν του Κυρίου. Και θεαρέστως και ευαγγελικώς διανύσασαι την ζωήν, ως μαθήτριαι Χριστού, και ευαρεστήσασαι Αυτώ, ανήλθον και κατώκησαν εν ταις των ουρανών μοναίς.
Κι οι δύο αυτές κατάγοταν από τη Βηθανία. Η Μάρθα Τον υποδέχτηκε (Τον Κύριο) στο σπίτι της, ενώ η Μαρία άλειψε τα πόδια Του με μύρο στο δείπνο μετά την ανάσταση του αδελφού τους. Το πρωί της Κυριακής (Μια των Σαββάτων) πήγαν στο μνήμα με μύρα και έμαθαν για την Ανάσταση. Έζησαν θεάρεστα και ανέβηκαν στις ουράνιες μονές.
Ταις αυτών πρεσβείαις, ο Θεός, ελέησον ημάς. Αμήν.
Απόδοση Μοναχής Θεοδοσίας.
