Παροιμίαι – Κεφάλαιο ΙΒ’ (12)
Στίχ. 1-28. Οι αντιθέσεις ανάμεσα στους ενάρετους και στους ασεβείς ανθρώπους στη ζωή τους, στα λόγια τους, στην εργασία τους κ.ά.
1 Εκείνος που θέλει με χαρά να του κάνουν υποδείξεις και ελέγχους, αγαπά την αληθινή γνώση και τη διάκριση του καλού από το κακό. Ενώ όποιος αποστρέφεται τους ελέγχους και την παιδαγωγία του Θεού, αυτός είναι άμυαλος.
2 Δεν συγκρίνεται με κανέναν ο άνθρωπος που βρήκε χάρη και έλεος από τον Κύριο˙ αυτός όμως που περιφρονεί και παραβαίνει τον θείο Νόμο, θα λησμονηθεί από τον Θεό.
3 Από την αδικία και την ανομία δεν θα προκόψει ποτέ ο άνθρωπος. Οι ρίζες όμως των δικαίων μένουν ασάλευτες, δεν ξεριζώνονται ακόμη και μέσα στις θύελλες. Το γένος τους δεν θα χαθεί.
4 Η εργατική και ενάρετη γυναίκα είναι στεφάνι δόξας για τον άνδρα της. Αντίθετα μια κακιά γυναίκα καταστρέφει τον άνδρα της, όπως το σκουλήκι κατατρώει το δέντρο και το ξηραίνει.
5 Οι σκέψεις των ενάρετων ανθρώπων είναι συνετές και σωστές, ενώ οι ασεβείς μηχανεύονται δόλια σχέδια.
6 Τα λόγια των ασεβών είναι δόλια και πονηρά. Το στόμα όμως των έντιμων ανθρώπων λέει την αλήθεια και αυτό τους σώζει από τις δόλιες επιβουλές των άλλων.
7 Όπου κι αν καταφύγει ο ασεβής, τελικά θα καταστραφεί˙ τα σπίτια όμως των δικαίων παραμένουν ασάλευτα.
8 Τα σοφά λόγια του συνετού ανθρώπου τα επαινεί κάθε μυαλωμένος άνθρωπος, ενώ τον χοντροκέφαλο άνθρωπο τον περιφρονούν όλοι για τα λόγια του και την άστατη ζωή του.
9 Είναι πολύ ανώτερος ένας άσημος άνθρωπος που εργάζεται σκληρά για να συντηρήσει την οικογένειά του, από έναν κενόδοξο, που επιζητεί να τον τιμούν οι άλλοι, ενώ στερείται ακόμη και το ψωμί.
10 Ο καλός άνθρωπος πονά και ενδιαφέρεται ακόμη και για τα ζώα του, ενώ η καρδιά των ασεβών είναι σκληρή όχι μόνο απέναντι στα ζώα, αλλά και απέναντι στους ανθρώπους.
11 Όποιος εργάζεται τη γη του με επιμέλεια, θα έχει καλή σοδειά και θα χορτάσει ψωμί˙ ενώ όσοι επιζητούν μάταια πράγματα, δεν έχουν μυαλό και θα πεινάσουν.
11Α Όποιος ευχαριστιέται να συχνάζει στα οινοπωλεία και να μεθάει, αυτός θα ατιμάσει το σπίτι του και θα το βυθίσει στη ντροπή.
12 Οι επιθυμίες των ασεβών είναι κακές και οδηγούν στην καταστροφή˙ ενώ οι επιθυμίες των ευσεβών είναι άγιες˙ γι’ αυτό οι ευσεβείς μένουν ακλόνητοι, σαν απόρθητα οχυρά.
13 Ο αμαρτωλός άνθρωπος με τα απερίσκεπτα λόγια του δημιουργεί στον εαυτό του πειρασμούς και πέφτει σε παγίδες. Ο δίκαιος όμως γλυτώνει απ’ αυτές, διότι προσέχει τα λόγια του.
13Α Εκείνος που κοιτάζει ήμερα, ελκύει τη συμπάθεια των άλλων, ενώ εκείνος που τρέχει στα δικαστήρια, προκαλεί αντιπάθειες και συγκρούσεις με τους αντιδίκους του.
14 Από τα καλά λόγια που βγαίνουν από το στόμα του ενάρετου ανθρώπου, γεμίζει η ζωή του με μύρια αγαθά˙ και ο Θεός θα τον ανταμείψει για τα καλά του λόγια με κάθε ευλογία και ευτυχία.
15 Οι άμυαλοι και σκοτισμένοι άνθρωποι θεωρούν πάντοτε σωστούς τους καταστροφικούς δρόμους που βαδίζουν. Αντίθετα ο μυαλωμένος άνθρωπος, επειδή δεν έχει εμπιστοσύνη στην κρίση του, ακούει τις συμβουλές των άλλων.
16 Ο άμυαλος άνθρωπος οργίζεται και παραφέρεται με το παραμικρό, χωρίς να αναλογίζεται που τον εξωθεί ο θυμός του˙ διότι καταλαβαίνει ότι τον οδηγεί σε εξευτελισμό.
17 Ο δίκαιος άνθρωπος δίνει αξιόπιστη μαρτυρία ενώπιον του δικαστηρίου, ενώ ο ψευδομάρτυρας καταθέτει δόλιες και άδικες μαρτυρίες.
18 Υπάρχουν άνθρωποι που με τα λόγια τους πληγώνουν τους άλλους, σαν να τους ξεσχίζουν με μαχαίρι. Οι γλώσσες όμως των συνετών ανθρώπων κλείνουν τις πληγές και γιατρεύουν πονεμένες καρδιές.
19 Ο αξιόπιστος μάρτυρας που λέει την αλήθεια, καταθέτει στα δικαστήρια μαρτυρία αδιάψευστη και απρόσβλητη˙ ενώ ο απερίσκεπτος μάρτυρας που μιλά βιαστικά, καταθέτει άδικη και επιπόλαιη μαρτυρία.
20 Στην καρδιά του ραδιούργου που σχεδιάζει μηχανορραφίες, υπάρχει δόλος και πονηρία, ενώ εκείνοι που επιθυμούν την ειρήνη, θα νιώσουν χαρά και ευφροσύνη.
21 Ο δίκαιος αποστρέφεται κάθε αδικία και κακία, ενώ οι ασεβείς επιθυμούν τις αδικίες και είναι γεμάτοι κακίες.
22 Ο Κύριος απεχθάνεται τα χείλη που ψεύδονται, ενώ αγαπά αυτόν που συμπεριφέρεται με ειλικρίνεια και τιμιότητα.
23 Ο συνετός άνθρωπος είναι ο θρόνος στον οποίο αναπαύεται η διάκριση, ενώ η καρδιά των άμυαλων ανθρώπων θα συναντήσει κατάρες.
24 Τα χέρια των εργατικών εύκολα θα κυριαρχήσουν στους άλλους, ενώ οι οκνηροί και δόλιοι θα γίνουν υπηρέτες των άλλων.
25 Οι θλιβερές ειδήσεις και οι απειλές ταράζουν την καρδιά του καλού ανθρώπου, ενώ οι καλές αγγελίες και οι επαγγελίες του Νόμου τον ευχαριστούν.
26 Ο συνετός άνθρωπος κάνει καλό πρώτα στον εαυτό του, ενώ οι γνώμες των ασεβών είναι άσπλαχνες, χωρίς καμία επιείκεια. Και όσοι αμαρτάνουν χωρίς να μετανοούν, θα καταδιωχθούν σκληρά από θλίψεις και τιμωρίες. Διότι ο δρόμος των ασεβών τους αποπλανά και τους οδηγεί στον γκρεμό.
27 Κανένας δόλιος και πανούργος άνθρωπος δεν μπορεί να πετύχει στις επιδιώξεις του˙ ενώ ο άδολος και καθαρός άνθρωπος είναι πολύτιμο απόκτημα για τους γύρω του.
28 Στους δρόμους της αρετής, οι οποίοι φαίνονται στενοί και δύσκολοι, υπάρχει η ζωή, ενώ οι δρόμοι των εμπαθών και εκδικητικών ανθρώπων οδηγούν σε θάνατο.
1 Ο αγαπών παιδείαν, αγαπά αίσθησιν, ο δέ μισών ελέγχους άφρων.
2 κρείσων ο ευρών χάριν παρά Κυρίω, ανήρ δέ παράνομος παρασιωπηθήσεται.
3 ου κατορθώσει άνθρωπος εξ ανόμου, αι δέ ρίζαι των δικαίων ουκ εξαρθήσονται.
4 γυνή ανδρεία στέφανος τω ανδρί αυτής, ώσπερ δέ εν ξύλω σκώληξ, ούτως άνδρα απόλλυσι γυνή κακοποιός.
5 λογισμοί δικαίων κρίματα, κυβερνώσι δέ ασεβείς δόλους.
6 λόγοι ασεβών δόλιοι, στόμα δέ ορθών ρύσεται αυτούς.
7 ού εάν στραφή ο ασεβής, αφανίζεται, οίκοι δέ δικαίων παραμένουσι.
8 στόμα συνετού εγκωμιάζεται υπό ανδρός, νωθροκάρδιος δέ μυκτηρίζεται.
9 κρείσσων ανήρ εν ατιμία δουλεύων εαυτώ η τιμήν εαυτώ περιτιθείς και προσδεόμενος άρτου.
10 δίκαιος οικτείρει ψυχάς κτηνών αυτού, τα δέ σπλάγχνα των ασεβών ανελεήμονα.
11 ο εργαζόμενος την εαυτού γήν εμπλησθήσεται άρτων, οι δέ διώκοντες μάταια ενδεείς φρενών.
11Α ός εστιν ηδύς εν οίνων διατριβαίς, εν τοις εαυτού οχυρώμασι καταλείψει ατιμίαν.
12 επιθυμίαι ασεβών κακαί, αι δέ ρίζαι των ευσεβών εν οχυρώμασι.
13 δι’ αμαρτίαν χειλέων εμπίπτει εις παγίδας αμαρτωλός, εκφεύγει δέ εξ αυτών δίκαιος.
13Α ο βλέπων λεία ελεηθήσεται, ο δέ συναντών εν πύλαις εκθλίψει ψυχάς.
14 απο καρπών στόματος ψυχή ανδρός πλησθήσεται αγαθών, ανταπόδομα δέ χειλέων αυτού δοθήσεται αυτώ.
15 οδοί αφρόνων ορθαί ενώπιον αυτών, εισακούει δέ συμβουλίας σοφός.
16 άφρων αυθημερόν εξαγγέλλει οργήν αυτού, κρύπτει δέ την εαυτού ατιμίαν ανήρ πανούργος.
17 επιδεικνυμένην πίστιν απαγγέλλει δίκαιος, ο δέ μάρτυς των αδίκων δόλιος.
18 εισίν οι λέγοντες τιτρώσκουσι μαχαίρα, γλώσσαι δέ σοφών ιώνται.
19 χείλη αληθινά κατορθοί μαρτυρίαν, μάρτυς δέ ταχύς γλώσσαν έχει άδικον.
20 δόλος εν καρδία τεκταινομένου κακά, οι δέ βουλόμενοι ειρήνην ευφρανθήσονται.
21 ουκ αρέσει τω δικαίω ουδέν άδικον, οι δέ ασεβείς πλησθήσονται κακών.
22 βδέλυγμα Κυρίω χείλη ψευδή, ο δέ ποιών πίστεις δεκτός παρ’ αυτώ.
23 ανήρ συνετός θρόνος αισθήσεως, καρδία δέ αφρόνων συναντήσεται αραίς.
24 χείρ εκλεκτών κρατήσει ευχερώς, δόλιοι δέ έσονται εν προνομή.
25 φοβερός λόγος καρδίαν ταράσσει ανδρός δικαίου, αγγελία δέ αγαθή ευφραίνει αυτόν.
26 επιγνώμων δίκαιος εαυτού φίλος έσται, αι δέ γνώμαι των ασεβών ανεπιεικείς. Αμαρτάνοντας καταδιώξεται κακά η δέ οδός των ασεβών πλανήσει αυτούς.
27 ουκ επιτεύξεται δόλιος θήρας, κτήμα δέ τίμιον ανήρ καθαρός.
28 εν οδοίς δικαιοσύνης ζωή, οδοί δέ μνησικάκων εις θάνατον.
Από το: “η Παλαιά Διαθήκη, κατά τους εβδομήκοντα, με σύντομη ερμηνεία.” Ερμηνευτική απόδοσις υπό π. Τρεμπέλα, Ηρ. Παπαδημητρίου, Γ. Ψαλτάκη, Ν. Βασιλειάδη. Απόδοση της ερμηνείας στην Νεοελληνική Μάριος Δομουχτσής.
Η/Υ επιμέλεια Σοφίας Μερκούρη.
