ΤΗ ΚΓ’ ΤΟΥ ΜΗΝΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ
Η Σύλληψις τού τιμίου ενδόξου Προφήτου, Προδρόμου, καί Βαπτιστού Ιωάννου.
ΕΙΣ ΤΟΝ ΕΣΠΕΡΙΝΟΝ
Εις τό, Κύριε εκέκραξα, ιστώμεν Στίχους ς’ καί ψάλλομεν Στιχηρά Προσόμοια γ’ δευτερούντες αυτά.
Ήχος δ’ Ο εξ υψίστου κληθείς
Καθώς ο σεβάσμιος Ζαχαρίας εκτελούσε τα ιερατικά του καθήκοντα και εισήλθε στο εσωτερικό του ιεροτάτου ναού, μεταφέροντας (προς τον ευεργέτη και πανεύσπλαχνο Θεό) τα αιτήματα του λαού, είδε έναν θειότατο Άγγελο να του φωνάζει: «Η προσευχή και η δέησή σου εισακούστηκε· έχε λοιπόν θάρρος, γέροντα, και μη μου απιστείς, διότι θα αποκτήσεις γιο, τον θείο Πρόδρομο, ο οποίος θα υπερέχει από όλους τους γεννημένους από γυναίκες και θα προπορεύεται πριν από τον Χριστό με τη δύναμη του Ηλία».
Ιερατεύων ο θείος Ζαχαρίας, καί ένδον γενόμενος, τού θειοτάτου ναού, καί τού λαού τά αιτήματα, προσαναφέρων, τώ ευεργέτη καί πανοικτίρμονι, θειότατον Άγγελον, είδε βοώντα αυτώ, Η προσευχή καί η δέησις, σού εισηκούσθη, θάρσει πρεσβύτα, καί μή απίστει μοι, έξεις γάρ παίδα θείον Πρόδρομον, γεννητοίς γυναικών υπερέχοντα, Ηλιού εν δυνάμει, τού Χριστού προπορευσόμενον.
«Μου φαίνεσαι ξένος στην εμφάνιση και στη συμπεριφορά, ξένος και στα λόγια και στα μηνύματα», αποκρίθηκε ο Ζαχαρίας. «Διότι εγώ ήρθα για να ζητήσω τη σωτηρία του λαού, και όχι για να αποκτήσω παιδί, όπως μου αναγγέλλεις· σε βρίσκω αντίθετο με τα αιτήματά μου και υποψιάζομαι ότι δεν λες την αλήθεια. Πώς άλλωστε θα επιβεβαιωθεί αυτό που λες; Τα μέλη της Ελισάβετ έχουν νεκρωθεί (από τα γηρατειά) και το δικό μου γήρας αποδεικνύει τώρα τη δυσπιστία μου».
Ξένος μοι φαίνη τή θέα καί τώ τρόπω, ξένος καί τοίς ρήμασι, καί τοίς μηνύμασιν, ο Ζαχαρίας αντέφησεν, εγώ γάρ ήλθον, τήν σωτηρίαν λαού αιτήσασθαι, ουχί δέ κομίσασθαι, παίδα ως προσφωνείς, απ’ εναντίας ευρίσκω σε, τών αιτημάτων, καί υποπτεύω μή αληθεύειν σε, πώς γάρ ο λέγεις πιστωθήσεται; Ελισάβετ τά μέλη νενέκρωται, καί εμού δέ τό γήρας, δυσπιστίαν νύν τεκμαίρεται.
«Γιατί απιστείς στα λόγια μου, Ζαχαρία, λέγοντας ότι σου φέρνω ψεύτικες ειδήσεις; Είμαι Αρχάγγελος του Θεού και αυτά που διατάχθηκα, αυτά σου λέω στεκόμενος κοντά σου. Επειδή όμως δείξαμε δυσπιστία και δεν πίστεψες, θα είσαι κουφός και άλαλος (χωρίς φωνή), μέχρι να δεις τη θεϊκή εκπλήρωση των λόγων μου. Όταν δε η Ελισάβετ σού γεννήσει τη Φωνή του Λόγου (του Θεού), τον μέγα Πρόδρομο, τότε, καθώς θα λυθεί η γλώσσα σου, θα ευλογήσεις τον Θεό του Ισραήλ».
Τί απιστείς μου τοίς λόγοις Ζαχαρία, ψευδή ευαγγέλια, λέγων κομίζειν με; Θεού Αρχάγγελος πέφυκα, ά προσετάχθην, ταύτά σοι λέγω σύν σοί ιστάμενος, επεί δέ ηπίστησας, καί ουκ επίστευσας, έση κωφεύων καί άλαλος, έως άν ίδης, εμών ρημάτων τήν θείαν έκβασιν, Επάν δέ τέκη Ελισάβετ σοι, τήν τού Λογου φωνήν μέγαν Πρόδρομον, τρανουμένης τής γλώττης, ευλογήσεις τον Θεόν Ισραήλ.
Δόξα… Ήχος πλ. β’ Βυζαντίου
Σήμερα, από στείρα μήτρα, βλάστησε, ως καρπός προσευχής, ο Ιωάννης ο Πρόδρομος. Ας αγάλλεται η έρημος και ας χορεύει η ανθρωπότητα· Νά, ο κήρυκας της μετάνοιας αρχίζει να παίρνει σάρκα μέσα στην κοιλιά της μητέρας του. Ελάτε, οι φίλοι των εορτών, γεμάτοι χαρά για την ένδοξη σύλληψή του, ας χορεύσουμε φωνάζοντας: «Εσύ που είσαι ο μεγαλύτερος ανάμεσα στους γεννημένους από γυναίκες, μη σταματήσεις να μεσιτεύεις υπέρ εκείνων που τιμούν με πίστη τη θεία σου σύλληψη, ώστε να βρούμε συγχώρεση αμαρτιών και το μέγα έλεος».
Εκ στειρευούσης σήμερον νηδύος, καρπός προσευχής ανεβλάστησεν, Ιωάννης ο Πρόδρομος, Αγάλλου η έρημος, καί χόρευε η ανθρωπότης, ο τής μετανοίας κήρυξ, ιδού άρχεται, εν κοιλία μητρική σαρκούσθαι, Δεύτε αγαλλόμενοι εν τή ενδόξω αυτού συλλήψει, οι φιλέορτοι χορεύσωμεν βοώντες, ο εν γεννητοίς γυναικών μείζων υπάρχων, μή διαλίπης πρεσβύειν, υπέρ τών πίστει τιμώντων, τήν θείαν σου σύλληψιν, όπως εύρωμεν ιλασμόν αμαρτιών, καί τό μέγα έλεος.
Καί νύν… Θεοτοκίον ο αυτός
Ποιος δεν θα σε μακαρίσει, Παναγία Παρθένε; Ποιος δεν θα υμνήσει την χωρίς ανδρική μεσολάβηση γέννα σου; Διότι ο μονογενής Υιός, που έλαμψε αχρόνως από τον Θεό Πατέρα, ο ίδιος προήλθε κι από σένα την Αγνή, αφού σαρκώθηκε με ανεξήγητο τρόπο· ενώ δηλαδή υπάρχει ως Θεός κατά τη φύση, έγινε και άνθρωπος κατά τη φύση για χάρη μας, χωρίς να χωρίζεται σε δύο πρόσωπα, αλλά να αναγνωρίζεται ασυγχύτως σε δύο φύσεις. Αυτόν ικέτευε, σεμνή και παμμακάριστη, για να ελεηθούν οι ψυχές μας.
Τίς μή μακαρίσει σε, Παναγία Παρθένε; τίς μή ανυμνήσει σου τόν αλόχευτον τόκον, ο γάρ αχρόνως εκ Πατρός εκλάμψας Υιός μονογενής, ο αυτός εκ σού τής Αγνής προήλθεν, αφράστως σαρκωθείς, φύσει Θεός υπάρχων, καί φύσει γενόμενος άνθρωπος δι’ ημάς, ουκ εις δυάδα προσώπων τεμνόμενος, αλλ’ εν δυάδι φύσεων ασυγχύτως γνωριζόμενος, Αυτόν ικέτευε, σεμνή παμμακάριστε, ελεηθήναι τάς ψυχάς ημών.
Εις τόν Στίχον, Στιχηρά Προσόμοια. Ήχος πλ. β’ – Όλην αποθέμενοι
Καθώς έμπαινε στα Άγια των Αγίων με άγιο τρόπο ο ιερέας και Προφήτης, παρουσιάστηκε σε αυτόν τον άγιο (τον Ζαχαρία) ο άγιος Άγγελος, όπως είναι γραμμένο, και του ανακοίνωσε λέγοντας: «Εισακούστηκε η δέησή σου, και λύνεται τώρα η στείρωση της Ελισάβετ· και θα σου γεννήσει, γέροντα, γιο, τον Ιωάννη και Πρόδρομο, το λυχνάρι του Ήλιου (του Χριστού), τον προφήτη του Υψίστου και τη φωνή του Λόγου (του Θεού) που ανέτειλε από την Παρθένο Θεόπαιδα».
Μολούντι εις Άγια, τά τών Αγίων αγίως, ιερεί Προφήτη τε, καί αγίω άγιος, καθώς γέγραπται, επιστάς Άγγελος, προσεφώνει λέγων, Εισηκούσθη σου η δέησις, καί διαλύεται, νύν τής Ελισάβετ η στείρωσις, καί τέξεται πρεσβύτά σοι, υιόν Ιωάννην καί Πρόδρομον, λύχνον τού Ηλίου, προφήτην τού Υψίστου καί φωνήν, τού εκ Παρθένου θεόπαιδος, Λόγου ανατείλαντος.
Στίχος: Και εσύ, παιδί μου, θα ονομαστείς προφήτης του Υψίστου … .
«Πες μου, με απόλυτη σαφήνεια, με ποιο τρόπο θα βεβαιωθώ γι’ αυτό;» είπε πάλι προς τον Άγγελο ο τρισμακάριστος γέροντας. «Όπως βλέπεις, είμαι πολύ γέρος και η Ελισάβετ είναι στείρα. Πώς λοιπόν μου λες λόγια που ξεπερνούν τη φύση; Απορώ και υποψιάζομαι τώρα, άνθρωπέ μου, ότι δεν λες καθόλου την αλήθεια. Φύγε, διότι εγώ ζητώ τη σωτηρία του λαού, και όχι να αποκτήσω παιδί – πράγμα που είναι δύσκολο να γίνει αποδεκτό».
Στίχ. Καί σύ παιδίον, Προφήτης Υψίστου κληθήση.
Λέγε μοι τρανότατα, κατά τί γνώσομαι τούτο; αύθις πρός τόν Άγγελον, ο μακαριώτατος πρέσβυς έφησεν: ως οράς πλήρης γάρ, ημερών υπάρχω, Ελισάβετ στείρα πέφυκε, Πώς ούν μοι ρήματα, φθέγγη υπέρ φύσιν, εξίσταμαι, ουδόλως αληθεύοντα, νύν υπονοώ σε ώ άνθρωπε, Άπιθι, εγώ γάρ, λαού τήν σωτηρίαν εξαιτώ, ουχί δέ παίδα κομίσασθαι, πράγμα δυσπαράδεκτον.
Στίχος: Να Τον λατρεύουμε με οσιότητα και δικαιοσύνη ενώπιόν Του όλες τις ημέρες της ζωής μας.
«Είμαι Αρχάγγελος του Παντοκράτορα Θεού, το όνομά μου είναι Γαβριήλ», είπε ο Ασώματος (Άγγελος) στον γέροντα. «Για την ώρα, μείνε βουβός και σώπασε, επειδή απίστησες στα λόγια μου. Όταν δε η σύζυγός σου σού γεννήσει τη σάλπιγγα του Λόγου (τον Πρόδρομο), καθώς το Άγιο Πνεύμα θα λύσει τη γλώσσα σου, θα φωνάξεις πεντακάθαρα: “Προφήτης του Υψίστου θα ονομαστείς, παιδί μου, για να προετοιμάσεις με τη χάρη Του τους δρόμους Του, όπως Εκείνος θέλησε”».
Στίχ. Λατρεύειν αυτώ εν οσιότητι, καί δικαιοσύνη ενώπιον αυτού πάσας τάς ημέρας ημών.
Θεού Παντοκράτορος, εγώ Αρχάγγελος πέλω, Γαβριήλ μοι όνομα, τώ πρεσβύτη έφησεν ο Ασώματος, τό Παρόν κύφευσον, καί σιγήν άσκησον, απιστήσας εμοίς ρήμασιν, Επάν δέ τέκη σοι, σάλπιγγα τού Λόγου η σύζυγος, τού Πνεύματος τρανούντός σοι, γλώτταν εκβοήσεις τρανότατα, Προφήτης Υψίστου, κληθήση ώ παιδίον τάς αυτού, προετοιμάσαι εν χάριτι, τρίβους ως ηυδόκησεν.
Δόξα… Ήχος πλ. β’
Σαν άγγελος προήλθες από τους πόνους της στειρώσεως, Βαπτιστά, και από αυτά ακόμη τα σπάργανα κατοίκησες στην έρημο, και αναδείχθηκες η σφραγίδα όλων των Προφητών! Διότι, Αυτόν που εκείνοι είδαν με πολλούς τρόπους και προκήρυξαν με αινίγματα, εσύ αξιώθηκες να Τον βαπτίσεις στον Ιορδάνη. Και άκουσες την Πατρική Φωνή από τον ουρανό να μαρτυρεί τη Θεϊκή Του Υιότητα, και είδες το Πνεύμα με μορφή περιστεριού να ελκύει τη Φωνή πάνω σε Αυτόν που βαπτιζόταν. Αλλά, ω ανώτερε όλων των Προφητών, μη σταματήσεις να μεσιτεύεις για εμάς, που με πίστη τιμούμε τη μνήμη σου.
Άγγελος, εκ στειρωτικών ωδίνων προήλθες Βαπτιστά, εξ αυτών τών σπαργάνων, τήν έρημον οικήσας, σφραγίς τε πάντων τών Προφητών εδείχθης, όν γάρ εκείνοι πολυτρόπως εθεάσαντο, καί αινιγματωδώς προεκήρυξαν, τούτον βαπτίσαι εν Ιορδάνη κατηξιώθης, φωνής τε ακήκοας Πατρικής ουρανόθεν, μαρτυρούσης αυτού τήν υιότητα, καί τό Πνεύμα είδες, περιστεράς εν είδει, τήν φωνήν έλκον επί τόν βαπτιζόμενον, Αλλ’ ώ πάντων τών Προφητών υπέρτερε, μή διαλίπης πρεσβεύειν υπέρ ημών, τών πιστώς σου τελούντων τό μνημόσυνον.
Καί νύν… Θεοτοκίον
Θεοτόκε, εσύ είσαι το αληθινό αμπέλι, που βλάστησε τον Καρπό της ζωής· εσένα παρακαλούμε: Μεσίτευε, Δέσποινα, μαζί με τον Πρόδρομο και όλους τους Αγίους, για να ελεηθούν οι ψυχές μας.
Θεοτόκε, σύ εί η άμπελος η αληθινή, η βλαστήσασα τόν καρπόν τής ζωής, σέ ικετεύομεν, Πρέσβευε Δέσποινα, μετά καί τού Προδρόμου, καί πάντων τών Αγίων, ελεηθήναι τάς ψυχάς ημών.
Απολυτίκιον Ήχος δ’ Ταχύ προκατάλαβε
Εσύ που πριν δεν γεννούσες, η στείρα, ας ευφραίνεσαι, διότι να, συνέλαβες φυσιολογικότατα το λυχνάρι του Ήλιου, που πρόκειται να φωτίσει όλη την οικουμένη που νοσούσε από πνευματική τύφλωση. Χόρευε κι εσύ, Ζαχαρία, φωνάζοντας με θάρρος: «Αυτός που πρόκειται να γεννηθεί είναι Προφήτης του Υψίστου».
Η πρώην ού τίκτουσα, στείρα ευφράνθητι, ιδού γάρ συνέλαβες, Ηλίου λύχνον σαφώς, φωτίζειν τόν μέλλοντα, πάσαν τήν οικουμένην, αβλεψίαν νοσούσαν, χόρευε Ζαχαρία, εκβοών παρρησία, Προφήτης τού Υψίστου εστίν, ο μέλλων τίκτεσθαι.
Ήχος δ’ Θεοτοκίον
Το Μυστήριο το κρυμμένο από όλους τους αιώνες και άγνωστο ακόμα και στους αγγέλους, φανερώθηκε μέσω σου, Θεοτόκε, σε όσους βρίσκονται στη γη: ο Θεός σαρκώθηκε με ασύγχυτη ένωση (των δύο φύσεων) και δέχθηκε εκούσια τον Σταυρό για χάρη μας· μέσω του οποίου (του Σταυρού), αφού ανέστησε τον Πρωτόπλαστο Αδάμ, έσωσε τις ψυχές μας από τον θάνατο.
Τό απ’ αιώνος απόκρυφον, καί αγγέλοις άγνωστον Μυστύριον, διά σού Θεοτόκε τοίς επί γής πεφανέρωται, Θεός εν ασυγχύτω ενώσει σαρκούμενος, καί Σταυρόν εκουσίως υπέρ ημών καταδεξάμενος, δι’ ού αναστήσας τόν Πρωτόπλαστον, έσωσεν εκ θανάτου τάς ψυχάς ημών.
Απόδοση Ελένης Χρήστου.
