Πολλοί άνθρωποι νομίζουσιν, ότι η δουλεία είναι μία, όταν δηλαδή είναι τις δούλος εις άλλον άνθρωπον ή εις άλλο Κράτος. Και όμως η δουλεία είναι τριπλή.
Πρώτη˙ Όταν είσαι δούλος εις άλλους.
Δευτέρα˙ Όταν έχης τους άλλους δούλους.
Τρίτη˙ Όταν είσαι δούλος εις ό,τι βρωμιά υπάρχει μέσα σου, εις τα πάθη σου.
Πράγματι! Πόσον κακόν είναι, όταν είμεθα δούλοι, εις τους άλλους, το εδοκιμάσαμεν κατά τα χρόνια της κατοχής. Η κυκλοφορία των ποδών μας ήτο τεταραγμένη, φοβισμένη, το φως κατά την νύκτα συσκοτισμένον, αι ειδήσεις εκ του εξωτερικού κατεδικάζοντο δια θανάτου, μπλόκα και εκτελέσεις ήταν συνήθεις. Εξευτελισμοί υπό των αξέστων εχθρών ανυπόφοροι, αγγαρείαι κάτω από την απειλή των, ψωμί με δελτίον μέχρι λιμοκτονίας, τρόφιμα στην ουρά!
Υπάρχει όμως κάποια άλλη δουλεία, η δουλεία των παθών, η οποία είναι πολύ χειροτέρα της προηγουμένης δουλείας. Και συγκεκριμένως: Κατά την δουλείαν της κατοχής λόγω των περιορισμών πολλοί ωφελήθησαν. Πολλοί, οι οποίοι πριν ξενυχτούσαν, με την απαγόρευσιν της κυκλοφορίας συμμαζεύθησαν. Πόσοι υπερήφανοι εταπεινώθησαν! Λόγω της λογοκρισίας πολλοί έγιναν προσεκτικώτεροι εις τα λόγια των. Άλλοι έμαθον, να μην είναι περίεργοι.
Η δουλεία όμως εις τα πάθη μας είναι χειροτέρα, διότι υπερβαίνει εις τα κακά την προηγουμένην δουλείαν. Και συγκεκριμένως:
Όταν είσαι υποχείριος πάθους τινός, όχι μόνον η κυκλοφορία των ποδών σου είναι τεταραγμένη, αλλά και η κυκλοφορία του αίματος της καρδίας σου.
Όταν είσαι θυμωμένος, ενώ το ηλεκτρικόν φως είναι 100 κηρίων, δεν βλέπεις εμπρός σου.
Όταν έχης ζήλειαν και φθόνον, δεν εννοείς, όχι τας ειδήσεις εξωτερικού, αλλά δεν δύνασαι να συνεννοηθής με τον διπλανόν σου.
Όταν από τας αμαρτίας σου απελπίζεσαι και σκέπτεσαι να αυτοκτονήσης, κάμνεις χειροτέραν πράξιν από ό,τι έκαμαν οι Γερμανοί με τας εκτελέσεις των.
Όταν από την πλεονεξίαν σου έχης πέσει εις την δουλειά, η δουλειά σου είναι δουλεία χειροτέρα από την Γερμανικήν αγγαρείαν! Από εκείνην είπες, πότε να ελευθερωθής! Από την δουλειά σου, η οποία έγινε δουλεία, είσαι ευχαριστημένος δούλος. Όχι κατά τας 6, αλλά και κατά τας 7 ημέρας της εβδομάδος!
Οι Γερμανοί σε εξηυτέλιζον. Περισσότερον όμως σε εξευτελίζει η αμαρτία, ιδία η σαρκική κατά τας τρεις περιόδους της: Πριν να γίνη, όταν γίνεται, όταν παρέλθη. Μικρά είναι αυτά;
Όταν ο άνθρωπος γίνη δούλος εις τα πάθη του, θέλει να έχη δούλους τους άλλους. Γίνεται στρατός κατοχής: εις τους ανθρώπους του σπιτιού του˙ εις τους υπαλλήλους του.
Συσκότισιν των φώτων μας είχον οι Γερμανοί. Εις δωμάτιον σκοτεινόν, όπου έμενε το σκυλί του αφέντη, εκοιμάτο το ορφανό δουλικόν.
Απηγόρευον τας ειδήσεις εκ του εξωτερικού οι Γερμανοί. Απαγορεύουν και οι κύριοι εις τα δουλικά τους τον κατά την Κυριακήν εκκλησιασμόν, όπου αι ειδήσεις εκ του Ουρανού.
Έσφαζον οι Γερμανοί το σώμα μας. Πληγώνουν οι κύριοι με τας ύβρεις των τους υπαλλήλους των εις την ψυχήν.
Ώστε κακόν είναι, όταν είμεθα δούλοι εις άλλους. Χειρότερον, όταν είμεθα δούλοι εις τα πάθη μας.
Ζ. Χ .τ. Δ, 181-182
Από το βιβλίο: Ο Πατήρ Ιωήλ (Γιαννακόπουλος). Του Μητροπολίτου Νικοπόλεως Μελετίου (Καλαμαρά). Εκδόσεις, Ιεράς Μονής Προφήτου Ηλιού Πρεβέζης. Πρέβεζα 1994.
