1. Πρόσεχε, ἄνθρωπε, ὅταν προσεύχεσαι ἐν τῷ κρυπτῷ. Πρόσεχε, ὅσο πιό πολύ μπορεῖς. Πρόσεχε σεαυτῷ. Νά προσεύχεσαι ἐν ψαλμοῖς‧ καί νά ψάλλεις τίς προσευχές σου μέ φόβο, μέ χαρά, μέ ζῆλο‧ καί μέ μιά βαθειά ὑπόκλιση πρός τήν Εἰκόνα τοῦ Κυρίου.
Στούς Ψαλμούς θά εὕρεις, καί προσευχή, ἀλλά καί διδασκαλία. Μή περιορίζεσαι νά λές τά ἱερά λόγια, μόνο μέ τήν κίνηση τῆς γλώσσας σου. Φρόντιζε νά προσεύχεσαι μέ ὅλη σου τήν καρδιά. Ἕνωνε σῶμα, ψυχή καί πνεῦμα σέ ἕνα. Ὅποιος κοπιάζει ἄκριτα, ὅποιος ὅταν προσεύχεται, δέν «προσέχει ἑαυτῷ», (δηλαδή δέν ἔχει νήψη καί προσοχή), αὐτός ὄχι μόνο δέν ἔχει μισθό ἀπό τόν Θεό, ἀλλά καί Τόν ἐξοργίζει. Καί ὅπως ἐκεῖνος, πού θέλει νά γεμίσει ἕνα δοχεῖο μέ νερό, δέν θά μπορέσει ποτέ νά τό γεμίσει, ἄν εἶναι τρύπιο, ἔτσι καί ἐκεῖνος πού προσεύχεται, χωρίς νά «προσέχει ἑαυτῷ», δέν θά πάρει ποτέ μισθό.
2. ᾿Από μᾶς ὁ Χριστός ζητάει, νά μή περιοριζόμαστε νά διαβάζωμε τόν ψαλμό, ἤ νά λέμε τήν προσευχή μας, ὅπως λένε τά μικρά παιδιά τά μαθήματά τους‧ ἀλλά, εἴτε μέ ψαλμό, εἴτε μέ προσευχή, πρέπει νά προσευχόμαστε ὁλόψυχα στόν Θεό μέ ὅλη μας την ψυχή, καί νά εἴμαστε σέ, μιά συνεχῆ συντριβή καί νά διατηροῦμε τήν σκέψη μας καθαρή.
‛Ο Θεός δέν σοῦ ζητάει νά Τοῦ εἰπεῖς μιά ποσότητα ἀπό ψαλμούς καί προσευχές. Προσέχει μόνο νά ἰδεῖ, ἄν τό φρόνημά μας εἶναι γαλήνιο καί ἑδραῖο. Χιλιάδες προσευχές μπορεῖ νά γίνωνται μόνο μέ τήν γλῶσσα, ἐνῶ τό πνεῦμα θά βρίσκεται δεμένο μέ μάταιες σκέψεις‧ μέ πράγματα ρυπαρά καί ἀκάθαρτα. Καί εἶναι ποτέ δυνατό, ὁ Θεός νά ἀκούσει καί νά δεχθῆ τέτοιες προσευχές; Σύ ὁ ἴδιος, καλέ μου ἄνθρωπε, δέν ξέρεις, πῶς νά τις ἀξιολογήσεις τέτοιες προσευχές!
Ὁ Θεός δέν ζητάει ἀπό μᾶς πολλές προσευχές, ἀλλά, ὅπως εἶπε ὁ ἄγγελος στόν ἅγιο Παχώμιο, νά προσευχόμαστε μέ φόβο Θεοῦ καί μέ συντριβή.
3. ‛Η ἀγωνία σου δέν πρέπει νά εἶναι γιά ποσότητα, ἀλλά γιά προσευχή μέ βαθειά ἐπίγνωση, ἐν τῷ κρυπτῷ. Γιατί μόνο τότε ὅλα ὅσα κάνομε, θά εἶναι δεκτά στόν Θεό.
Κάθε τί τό μικρό, δέν εἶναι πάντοτε μικρό. Καί κάθε τί τό μεγάλο, δέν εἶναι ὁπωσδήποτε μεγάλο καί τέλειο.
Εἶναι ἀπαραίτητο καί νά νηστεύωμε‧ καί νά ἔχωμε φόβο Θεοῦ.
Ἔχε θλιμμένη καί περίλυπη ὄψη. Στέκε στήν προσευχή σου ταπεινά. μέ συντριβή. Παριστάμενος ἐνώπιον τοῦ θρόνου τοῦ Θεοῦ, μῆ τό ξεχνᾶς, ὅτι εἶσαι γῆ καί σποδός, σκουλήκι, ἀράχνη‧ καί τό ἔργο σου ἱστός ἀράχνης.
Νά φαντάζεσαι τόν ἑαυτό σου καταδικασμένο ἀπό τόν Θεό‧ παραβάτη τῶν ἐντολῶν Του‧ ἐξ ὁλοκλήρου κακόν.
Νά κρατεῖς τά πόδια ἴσια – τεντωμένα‧ οἱ πτέρνες σου νά εἶναι μαζί. Καί νά μή μετακινεῖσαι‧ νά μήν ἀλλάζεις θέση.
Τά χέρια νά τά ἔχεις, ὅπως πρέπει, σταυρωμένα στό στῆθος.
Ὅπως στέκει ὁ ἔνοχος ὑπόδικος μπροστά στόν δικαστή του, χωρίς νά τολμᾶ νά κυττάζει ἐδῶ καί ἐκεῖ, ἔτσι πρέπει νά στεκόμαστε καί ἐμεῖς μπροστά στόν Θεό, ἐνώπιον τοῦ ῾Οποίου οἱ ἄγγελοι στέκουν μέ φόβο καί τρόμο καί Τόν δοξάζουν μέ τίς ἀσίγητες δοξολογίες τους.
Τό ἀκοίμητο Ὄμμα Του νύχτα καί ἡμέρα παρακολουθεῖ, τί κάνομε, τί σκεπτόμαστε, πῶς ζοῦμε, καί σέ ποιόν ἀποθέτουμε τήν ἐλπίδα μας στίς δύσκολες στιγμές μας καί στίς θλίψεις μας‧ σέ ἄνθρωπο; ἤ στόν πανοικτίρμονα Θεό;
4. Καί ὁ ἀγαθός Δεσπότης μας καί δίκαιος Κύριός μας ᾿Ιησοῦς Χριστός, ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ, ὁ ἀληθινός Θεός, καί θέλει, καί μπορεῖ νά μᾶς ἀπαλλάξει ἀπό κάθε ἐπιθεση καί συμφορά δαιμονική.
Νά θεωρεῖτε τόν ἑαυτό σας χειρότερο ἀπό κάθε ἄλλον ἄνθρωπο καί κάθε ἄλλο πλάσμα‧ καί τά ἔργα σας νά μή τά θεωρεῖτε εὐάρεστα στόν Θεό.
Αν δέν τό κάνετε αὐτό, ἡ μυστική αὐτή ἔλλειψη φόβου Θεοῦ, ποῦ μένει πάντοτε ἀκατανόητη ἀπό τούς κοσμικούς ἀνθρώπους, θά σᾶς προκαλέσει τήν βλάσφημη ὑψηλοφροσύνη.
Σύμφωνα μέ τήν πίστη μας, ὁ Θεός μᾶς βοηθεῖ σέ κάθε μας πρόβλημα.
Αν λοιπόν ἔχωμε ἐμεῖς, λίγο δυνατή ἐλπίδα καί ἐμπιστοσύνη στον Θέο, ὁ Θεός θά μᾶς δείξει πολύ δυνατή βοήθεια.
Καί νά τό ξέρωμε:
Ἄν ἐμεῖς Τοῦ δείξωμε λίγο δυνατή ἐλπίδα καί ἐμπιστοσύνη, ὁ Θεός θά μᾶς δείξει πολύ δυνατή τήν βοήθεια καί ἐνίσχυση Του στά προβλήματά μας.
Από το βιβλίο: Τα Κρίνα τοῦ Ἀγροῦ, του Αγίου Παισίου Βελιτσκοφσκι.
Ἔκδοση Ιερᾶς Μητροπόλεως Νικοπόλεως και Πρεβέζης. Α’ έκδοση, Πρέβεζα 1996.
Μετάφραση:
† Ὁ Μητροπολίτης Νικοπόλεως και Πρεβέζης Μελέτιος.
• Τίτλος τοῦ πρωτοτύπου:
• Κρίνι σέλ’νιε ἤλη τσβετί πρεκράσνιε. ’Αρχιμανδρίτα Παΐσια Βελιτσκόβσκογο
• Μετάφραση ἀπό το ρωσσικό πρωτότυπο
• Ἡ μετάφραση ἔγινε ἐπί τῇ βάσει τοῦ κειμένου πού δίδει το περιοδικό: Πραβοσλάβναγια Ζίζν’ (Orthodox Life) 30, (1979)• τεύχη 350-354, σελ.3-34, 18-24, 21-28, 19-34, 23-34 ἀντιστοίχως•
