1. Κάθε βράδυ ἔχομε χρέος να ἐξετάζωμε τόν ἑαυτό μας, νά βλέπωμε, πῶς ἐπεράσαμε τήν ἡμέρα μας. Καί κάθε πρωΐ πάλι ἔχωμε χρέος νά ἐξετάζωμε, πῶς ἐπεράσαμε τήν νύκτα μας. Καί αὐτό πρέπει νά τό κάνωμε ὄχι μόνο γιά τό περιορισμένο αὐτό χρονικό διάστημα, ἀλλά παντοῦ καί πάντοτε. Ναί, ὀφείλομε νά δίδωμε λόγο καί γιά τίς ἀρετές καί γιά τά πάθη μας. Νά βλέπωμε, ποῦ εὑρισκόμαστε. Στήν ἀρχή; Στήν μέση; Ἤ στό τέλος; Εἴμαστε ἄξιοι νά ἐργασθοῦμε γιά τήν μισθαποδοσία καί νά ἀποκτήσωμε ἀρετές; ἤ μήπως ἁπλῶς κοπιάζομε, χωρίς νά ὑπάρχει πιθανότης νά λάβωμε μισθό;
Ας φροντίζωμε λοιπόν, κάθε φορά πού σέ κάτι θά ἁμαρτάνωμε, νά θυμόμαστε, ὅτι δέν ἔχομε ὅσες θα ἔπρεπε ἀρετές. Καί ἄς χύνωμε δάκρυα. Καί ἄς κλαῖμε.
2. Γιατί δέν φθάνομε στήν τελειότητα; Γιατί μένομε φτωχοί σέ χάρη; ᾿Επειδή ποτέ δέν φροντίσαμε νά μάθωμε,
• τί εἶναι ἀρχή,
• τί μέση,
• τί τέλος, τῶν ἀρετῶν!
᾽Από αὐτό μένομε φτωχοί• σέ ἀρετές φτωχοί. ᾿Επειδή σέ κάθε μας ἀρετή ξεπετιέται καί τό ἐλάττωμα τῆς κενοδοξίας! Καί τήν ἀναιρεῖ! Καί ὅταν αὐτό δέν τό προσέξωμε, τζάμπα κοπιάζομε!
Οἱ ἀρετές, παρ᾽ ὅλο πού ὀνομάζονται «ψυχικές», ὅμως σέ ὅλες, μετέχει καί τό σῶμα• καί γιά μέν τήν ἀπόκτησή τους πάσχει• ἐνῶ ἀπό τήν ἀπόκτησή τους παίρνει δύναμη καί ρώση. Κατά τόν ἴδιο τρόπο καί τά πάθη, ἐνῶ τά ὀνομάζομε καί αὐτά ὅλα «ψυχικά», γιά τόν λόγο ὅτι, αὐτοῦ πού τά ἀγαπάει ἡδονίζεται μαζί μέ τό σῶμα καί ἡ ψυχή, μερικά τά ὀνομάζομε πιό πολύ «σωματικά», ἐπειδή μέ αὐτά εὐχαριστιέται καί λιπαίνεται μόνο τό σῶμα, ἀφοῦ σέ κάτι τέτοια πάθη δέν ὑπάρχει σημεῖο, στό ὁποῖο νά συναντῶνται καί νά δοκιμάζουν ἀνάλογα αἰσθήματα ψυχή καί σῶμα μαζί.
Από το βιβλίο: Τα Κρίνα τοῦ Ἀγροῦ, του Αγίου Παισίου Βελιτσκοφσκι.
Ἔκδοση Ιερᾶς Μητροπόλεως Νικοπόλεως και Πρεβέζης. Α’ έκδοση, Πρέβεζα 1996.
Μετάφραση:
† Ὁ Μητροπολίτης Νικοπόλεως και Πρεβέζης Μελέτιος.
• Τίτλος τοῦ πρωτοτύπου:
• Κρίνι σέλ’νιε ἤλη τσβετί πρεκράσνιε. ’Αρχιμανδρίτα Παΐσια Βελιτσκόβσκογο
• Μετάφραση ἀπό το ρωσσικό πρωτότυπο
• Ἡ μετάφραση ἔγινε ἐπί τῇ βάσει τοῦ κειμένου πού δίδει το περιοδικό: Πραβοσλάβναγια Ζίζν’ (Orthodox Life) 30, (1979)• τεύχη 350-354, σελ.3-34, 18-24, 21-28, 19-34, 23-34 ἀντιστοίχως•
