Παροιμίαι – Κεφάλαιον Ι’ (10)
1 Το συνετό και ενάρετο παιδί δίνει χαρά στον πατέρα του, ενώ το άμυαλο και ασεβές γεμίζει θλίψεις και πίκρες την ψυχή της μητέρας του.
2 Οι θησαυροί που αποκτήθηκαν με αδικίες, δεν μπορούν να ωφελήσουν τους άδικους, η ελεημοσύνη όμως λυτρώνει τον άνθρωπο από τον πνευματικό θάνατο.
3 Δεν θα αφήσει ο Κύριος τον δίκαιο να πεθάνει από την πείνα, τη ζωή όμως των αμαρτωλών θα την ανατρέψει και θα την αφανίσει.
4 Η φτώχεια εξευτελίζει τον τεμπέλη, ενώ τα χέρια των εργατικών ανθρώπων είναι γεμάτα από αγαθά.
4α Το παιδί που δέχεται διαπαιδαγώγηση, θα γίνει σοφό˙ ενώ το άμυαλο και ακαλλιέργητο, θα γίνει υπηρέτης του.
5 Ο έξυπνος άνθρωπος ξέρει να προφυλάσσεται από την αμαρτία, όπως καταφεύγει κανείς στη σκιά για να γλυτώσει από την ηλίαση του καλοκαιριού˙ ενώ ο ανόητος, τον καιρό του θερισμού, παθαίνει ηλίαση από τον καυστικό άνεμο και μαραίνεται από τον λίβα των πειρασμών.
6 Η ευλογία του Θεού κατέρχεται στο κεφάλι του ενάρετου, ενώ το κακό στόμα των ασεβών γρήγορα και πρόωρα θα το κλείσει η σιγή του θανάτου.
7 Η θύμηση των ενάρετων ανθρώπων συνοδεύεται πάντοτε από εγκώμια˙ ενώ το όνομα των ασεβών γρήγορα θα ξεχασθεί και θα χαθεί.
8 Του σοφού και καλλιεργημένου ανθρώπου η καρδιά δέχεται τις συμβουλές και τις υποδείξεις των φωτισμένων ανθρώπων˙ ενώ εκείνος που έχει αχαλίνωτο στόμα και δεν μπορεί να συγκρατήσει τα διεστραμμένα του λόγια, θα περιφρονηθεί από τους άλλους.
9 Όποιος πορεύεται με απλότητα και ειλικρίνεια, βαδίζει με θάρρος, δεν φοβάται μην ντροπιασθεί ή μην αποδειχθεί ψεύτης˙ ενώ όποιος υποκρίνεται και συμπεριφέρεται δόλια, θα αποκαλυφθεί μια μέρα και θα εξευτελισθεί.
10 Εκείνος που κάνει προσποιητά συγκατανευτικά νεύματα, τελικά πικραίνει αυτούς τους ανθρώπους που δεν θέλει να δυσαρεστήσει˙ ενώ εκείνος που ελέγχει τον άλλο με θάρρος και ειλικρίνεια, του χαρίζει ειρήνη.
11 Τα χέρια του ενάρετου αποτελούν πηγή ζωής, καλοσύνης και αγάπης˙ το στόμα όμως του άσπλαχνου ασεβούς θα το σκεπάσει η απώλεια.
12 Το μίσος δημιουργεί λογομαχίες και διαμάχες ενώ όλους εκείνους που δεν φιλονικούν, τους σκεπάζει η φιλία και η αγάπη.
13 Όποιος από τα χείλη του βγάζει σοφά λόγια, είναι σαν να χτυπάει με ραβδί τον ακαλλιέργητο άνθρωπο.
14 Οι πραγματικά σοφοί αποταμιεύουν τη γνώση για να τη χρησιμοποιήσουν στην ώρα της˙ ενώ το στόμα του επιπόλαιου και απερίσκεπτου φέρνει την καταστροφή.
15 Τα πλούτη των ενάρετων ανθρώπων, τους προστατεύουν γερά σαν πόλη οχυρωμένη. Ενώ οι ασεβείς, ακόμη και αν πλουτίσουν, τελικά θα τους συντρίψει η φτώχεια.
16 Τα έργα των ενάρετων οδηγούν στη ζωή, ενώ καρποί των ασεβών είναι οι αμαρτίες, που φέρνουν τον θάνατο.
17 Η πνευματική διαπαιδαγώγηση διασφαλίζει την ενάρετη ζωή, ενώ η κακή ανατροφή, χωρίς υποδείξεις και ελέγχους, οδηγεί σε ολέθριες πλάνες.
18 Οι ενάρετοι άνθρωποι, ακόμη κι αν έχουν κάποια εχθρότητα μέσα τους, δεν την εκφράζουν, αλλά την καλύπτουν. Όσοι όμως αφήνουν ελεύθερο το στόμα τους να ξεστομίζει λόγια υβριστικά, είναι φοβερά ανόητοι.
19 Από την πολυλογία είναι αδύνατον να αποφύγεις την αμαρτία, να μην παρεκτραπείς σε απερίσκεπτα λόγια˙ αν όμως προσέχεις τα λόγια σου και δαμάζεις τα χείλη σου, είσαι σοφός και μυαλωμένος.
20 Η γλώσσα του ενάρετου ανθρώπου είναι σαν το ανόθευτο ασήμι που καθαρίσθηκε στη φωτιά. Αντίθετα η διεφθαρμένη καρδιά του ασεβούς δεν έχει καμία αξία και θα χαθεί.
21 Τα χείλη των δικαίων ξέρουν να μιλούν για μεγάλα και υψηλά πράγματα, ενώ οι αμαρτωλοί πεθαίνουν μέσα στην πνευματική τους γυμνότητα.
22 Η ευλογία του Κυρίου κατέρχεται σε κάθε ενάρετο άνθρωπο και τον κάνει πλούσιο. Και χάρη σε αυτή ο άνθρωπος δεν απογοητεύεται όταν οι θλίψεις πολιορκούν την καρδιά του.
23 Ο άμυαλος διαπράττει το κακό με γέλια και αναισθησία˙ ο σοφός όμως άνθρωπος έχει διάκριση και ξέρει πότε να γελά και πότε να κλαίει.
24 Ο ασεβής άγεται και φέρεται από τα πάθη του, κινείται διαρκώς μέσα στην καταστροφή, μολονότι τη φοβάται˙ οι πόθοι όμως του δικαίου εκπληρώνονται από τον Θεό.
25 Όταν ξεσπά η καταιγίδα των θλίψεων, ο ασεβής δεν μπορεί να σταθεί και χάνεται˙ ο δίκαιος όμως, επειδή στηρίζεται στην πίστη, υπομένει, ξεφεύγει από τον κίνδυνο και σώζεται πάντοτε.
26 Όπως ο άγουρο σταφύλι είναι βλαβερό για τα δόντια και ο καπνός για τα μάτια, έτσι και η παράβαση του θείου Νόμου βλάπτει όλους εκείνους που τον παραβαίνουν.
27 Όποιος έχει φόβο Θεού, επειδή έχει γαλήνη στην ψυχή του, προσθέτει ημέρες στην επίγεια ζωή του, ενώ τα χρόνια των αμαρτωλών λιγοστεύουν.
28 Η χαρά και η ψυχική αγαλλίαση παραμένει στους ενάρετους ανθρώπους, ενώ οι ελπίδες των ασεβών θα χαθούν.
29 Ο φόβος του Θεού αποτελεί για τους ευσεβείς απόρθητο οχύρωμα θάρρους και παρηγοριάς. Ενώ αυτοί που κάνουν το κακό, φθάνουν στην απελπισία και καταστρέφονται.
30 Ο δίκαιος άνθρωπος δεν θα ξεριζωθεί από τον τόπο του, ενώ οι ασεβείς θα εκπατρισθούν από την περιοχή τους.
31 Το στόμα του δίκαιου ανθρώπου στηρίζει τη σοφία σαν μέλι, η γλώσσα όμως του ασεβούς θα εξολοθρευθεί.
32 Τα χείλη των δικαίων σταλάζουν χάρη, ενώ το στόμα των ασεβών προκαλεί την αηδία και την αποστροφή.
1 ΥΙΟΣ σοφός ευφραίνει πατέρα, υιός δέ άφρων λύπη τη μητρί.
2 ουκ ωφελήσουσι θησαυροί ανόμους, δικαιοσύνη δέ ρύσεται εκ θανάτου.
3 ου λιμοκτονήσει Κύριος ψυχήν δικαίαν, ζωήν δέ ασεβών ανατρέψει.
4 πενία άνδρα ταπεινοί, χείρες δέ ανδρείων πλουτίζουσιν.
4α υιός πεπαιδευμένος σοφός έσται, τω δέ άφρονι διακόνω χρήσεται.
5 διεσώθη απο καύματος υιός νοήμων, ανεμόφθορος δέ γίνεται εν αμητώ υιός παράνομος.
6 ευλογία Κυρίου επι κεφαλήν δικαίου, στόμα δέ ασεβών καλύψει πένθος άωρον.
7 μνήμη δικαίων μετ’ εγκωμίων, όνομα δέ ασεβούς σβέννυται.
8 σοφός καρδία δέξεται εντολάς, ο δέ άστεγος χείλεσι σκολιάζων υποσκελισθήσεται.
9 ός πορεύεται απλώς, πορεύεται πεποιθώς, ο δέ διαστρέφων τας οδούς αυτού, γνωσθήσεται.
10 ο εννεύων οφθαλμοίς μετά δόλου, συνάγει ανδράσι λύπας, ο δέ ελέγχων μετά παρρησίας, ειρηνοποιεί.
11 πηγή ζωής εν χειρί δικαίου, στόμα δέ ασεβούς καλύψει απώλεια.
12 μίσος εγείρει νείκος, πάντας δέ τούς μή φιλονεικούντας καλύπτει φιλία.
13 ός εκ χειλέων προφέρει σοφίαν, ράβδω τύπτει άνδρα ακάρδιον.
14 σοφοί κρύψουσιν αίσθησιν, στόμα δέ προπετούς εγγίζει συντριβή.
15 κτήσις πλουσίων πόλις οχυρά, συντριβή δέ ασεβών πενία.
16 έργα δικαίων ζωήν ποιεί, καρποί δέ ασεβών αμαρτίας.
17 οδούς δικαίας ζωής φυλάσσει παιδεία, παιδεία δέ ανεξέλεγκτος πλανάται.
18 καλύπτουσιν έχθραν χείλη δίκαια, οι δέ εκφέροντες λοιδορίας αφρονέστατοί εισιν.
19 εκ πολυλογίας ουκ εκφεύξη αμαρτίαν, φειδόμενος δέ χειλέων νοήμων έση.
20 άργυρος πεπυρωμένος γλώσσα δικαίου, καρδία δέ ασεβούς εκλείψει.
21 χείλη δικαίων επίσταται υψηλά, οι δέ άφρονες εν ενδεία τελευτώσιν.
22 ευλογία Κυρίου επι κεφαλήν δικαίου, αύτη πλουτίζει, και ου μή προστεθή αυτή λύπη εν καρδία.
23 εν γέλωτι άφρων πράσσει κακά, η δέ σοφία ανδρί τίκτει φρόνησιν.
24 εν απωλεία ασεβής περιφέρεται, επιθυμία δέ δικαίου δεκτή.
25 παραπορευομένης καταιγίδος αφανίζεται ασεβής, δίκαιος δέ εκκλίνας σώζεται εις τον αιώνα.
26 ώσπερ όμφαξ οδούσι βλαβερόν και καπνός όμμασιν, ούτως παρανομία τοις χρωμένοις αυτή.
27 φόβος Κυρίου προστίθησιν ημέρας, έτη δέ ασεβών ολιγωθήσεται.
28 εγχρονίζει δικαίοις ευφροσύνη, ελπίς δέ ασεβών απολείται.
29 οχύρωμα οσίου φόβος Κυρίου, συντριβή δέ τοις εργαζομένοις κακά.
30 δίκαιος εις τον αιώνα ουκ ενδώσει, ασεβείς δέ ουκ οικήσουσι γήν.
31 στόμα δικαίου αποστάζει σοφίαν, γλώσσα δέ αδίκου εξολείται.
32 χείλη ανδρών δικαίων αποστάζει χάριτας, στόμα δέ ασεβών αποστρέφεται.
Από το: “η Παλαιά Διαθήκη, κατά τους εβδομήκοντα, με σύντομη ερμηνεία.” Ερμηνευτική απόδοσις υπό π. Τρεμπέλα, Ηρ. Παπαδημητρίου, Γ. Ψαλτάκη, Ν. Βασιλειάδη. Απόδοση της ερμηνείας στην Νεοελληνική Μάριος Δομουχτσής.
Η/Υ επιμέλεια Σοφίας Μερκούρη.
