1. Ὅλα ἐκεῖνα πού μᾶς ἐνοχλοῦν καί μᾶς στενοχωροῦν, μᾶς τά προκαλοῦν οἱ δαίμονες. Αὐτοί μᾶς στήνουν ἀκαιρες μέριμνες καί διάφορες ἄλλες παγῖδες, γιά νά ἀποτραβήξουν τόν νοῦ μας ἀπό τήν μυστική θεωρία τῆς προσευχῆς. Προσπαθοῦν δηλαδή, νά κάμουν τόν νοῦ μας ἀργό, νά μήν ἀπασχολιέται μέ τήν σωτηρία• καί νά τόν γκρεμίσουν ἀπό τό ὕψος τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ, στό ὁποῖο τόν ἀνυψώνει ἡ προσευχή.
Αν τούς ἦταν δυνατό, θά μᾶς ἔδιναν ἀκόμη καί τήν βασιλεία καί τόν πλοῦτο ὅλου τοῦ κόσμου, ἀρκεῖ ἐμεῖς νά ἐδεχόμαστε νά προσκολληθοῦμε στίς μέριμνες• ἀρκεῖ να ἀποτραβούσαμε τό νοῦ μας ἀπό τήν μνήμη τής ἀγάπης τοῦ Θεοῦ• δηλαδή: ἀπό τήν ἀδιάλειπτη μνήμη Θεοῦ καί τήν προσευχή• ἀπό τήν ἀδιάλειπτη ἱκεσία• ἀπό τήν ἀγαπή τοῦ Θεοῦ.
Ακριβῶς λοιπόν γι’ αὐτό ἐμεῖς περισσότερο ἀπό κάθε τί ἄλλο ὀφείλομε νά μέριμνᾶμε, νά μήν ἀφήνωμε ποτέ τήν γλύκα τῆς προσευχῆς.
Ας ἐπιρρίψωμε τήν κάθε μέριμνά μας στόν Θεό• καί Αὐτός θά τίς ἐκπληρώσει ὅλες τίς ἀνάγκες μας.
• Ας λησμονήσωμε ὅλα τά ἔργα τοῦ κόσμου.
• Ας μή ἔχωμε μέριμνα γιά τίποτε στόν κόσμο αὐτό.
• Μή ξεχνᾶμε, ὅτι ἡ μέριμνα δένει τοῦ μοναχοῦ χέρια καί πόδια• καί τόν τραβάει, θέλοντας καί μή, νά ἀγαπάει τόν κόσμο!
2. Ὅπως τό νερό σβήνει τήν φωτιά, ἔτσι καί ἡ λύπη γιά πράγματα τοῦ κόσμου τούτου, σβήνει τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Γι’ αὐτό, ἄς προσέχωμε• καί ἄς ψάχνωμε πάντοτε μέ ζῆλο γιά τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Καί τότε ὁ Κύριος θά φροντίζει γιά τίς ἀνάγκες μας. Καί τότε κατά τήν προσευχή μας τά μάτια μας θά γίνωνται πηγές δακρύων.
Αν ἐμεῖς ἀποφεύγωμε τήν ταραχή καί τήν τύρβη τοῦ κόσμου,
• τότε ἡ προσευχή μας μέ τήν προσοχή καί τήν φυλακή τῆς καρδίας θά γίνει γλυκειά, καί τά δάκρυα θά τρέχουν μόνα τους.
Ὅποιος θέλει κατά τήν προσευχή του νά γεμίζει, ἀκόμη καί πρίν νά βγῆ ἡ ψυχή του, ἀπό θερμή ἀγάπη γιά τό Θεό, ἄς φροντίζει νά ζῆ ἀσκητικά καί στερημένα• καί ἄς βαστάζει στό σῶμα του τήν νέκρωση τοῦ Κυρίου ’Ιησοῦ• δηλαδή• ἄς εἶναι πάντοτε νεκρός για τήν σάρκα• καί ἄς ἐργάζεται σέ ὅλη του τήν ζωή χωρίς ταραχή για τόν Θεό• καί μόνο γιά τόν Θεό.
Αρχή καί τέλος ὅλων τῶν καλών εἶναι, νά κόψει ὁ ἄνθρωπος ὅλα του τά πάθη καί ἐλαττώματα• κάθε φροντίδα• καί κάθε μέριμνα τοῦ κόσμου τούτου.
3. Φύγε μακριά ἀπό κάθε ἄνθρωπο, ἀπό κάθε ταραχή, ἀπό κάθε διάδοση καί ψίθυρο. Ζῆσε σάν πουλάκι. Μή μεριμνᾶς γιά πράγματα φθαρτά. Ὅλα θα μείνουν στήν γῆ. Γιατί, ὅπως λέγει ὁ ἀπόστολος, εἶμαστε στή γῆ ξένοι• καί «ἡμῶν τό πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει» (Φιλ. 3, 20). ῎Ας μεριμνᾶμε λοιπόν μόνο γιά τήν ψυχή μας. Καί κάθε μας ἀνάγκη, ἄς τήν ἐπιρρίπτωμε στόν Θεό. Ποτέ, πουθενά, καί γιά κανένα λόγο, δέν ἀφήνει ὁ Θεός ἐκείνους, ποῦ στηρίζουν τήν ἐλπίδα τους σ’ Αὐτόν, καί μέ ὅλη τους τήν καρδιά ἐργάζονται γιά Αὐτόν.
Αν ζήσωμε ἔστω καί μιά ἡμέρα μέ ἐλπίδα στόν Θεό, καί πεθάνωμε μέ ἐλπίδα στόν Θεό, εἶναι κάτι τό καλύτερο ἀπό τό νά εἴχαμε ζήσει χρόνια πολλά, ὅλα μέ διψυχία. Πουθενά δέν θά εὕρετε γραμμένο, νά ἐγκατάλειψε ὁ Θεός ἄνθρωπο, πού εἶχε τήν ἐλπίδα του σ’ Αὐτόν.
4. Εἶναι ἀδύνατο σέ ἄνθρωπο νά σωθῆ, ἄν δέν ἀπομακρύνει τόν νοῦ του ἀπό τήν ματαιότητα τοῦ κόσμου τούτου‧ ἄν δέν συγκεντρώσει τόν νοῦ του σέ ἕνα. Ἕνας εἶναι ὁ νοῦς. Ἤ στόν Χριστό θά τόν ἀφιερώσεις, ἤ στήν μάταιη μέριμνα. Κάθε στοχασμός καί μέριμνα, πού ἔρχεται πρόωρα καί τόν ἀποτραβάει ἀπό τήν προσευχή, προέρχεται ἀπό τούς δαίμονες.
Ὅποιος θέλει νά σωθῆ καί νά εὐαρεστήσει τόν Θεό, ἀς ἀποστραφῆ κάθε τι το γήινο καί χοϊκό, και ἄς ζήσει σάν πουλάκι. Ἄς ἐπιλέξει ἔνα ἀπόμακρο κατάλληλο μέρος‧ και ἄς μείνει ἐκεῖ, ἤ μόνος του, ἤ με κάποιο πνευματικό του τέκνο. Και ἄς ὑπομείνει την ἔλλειψη σέ ἐπίγεια ἀγαθά, σέ τρυφή, σέ ροῦχα, σέ πράγματα. Μέ τήν ἔλλειψη ἡ ψυχή ταπεινώνεται και μαλακώνει. Και ἀντίθετα‧ ὁ νοῦς μέ τήν ἔλλειψη πετάει ψηλά!
Ὅταν ὁ ἄνθρωπος δέν βλέπει στόν ἑαυτό του τίποτε, ὑπομένει πιό εὔκολα, αὐτά πού τοῦ προκαλεῖ τό σῶμα. Καί ἀντίθετα ἡ ψυχή του χαίρει πιό βαθειά για τά μέλλοντα ἀγαθά.
Ὅπου ἀφθονία σέ ὅλα τά ἀπαραίτητα καί πολλοί οἱ ἀδελφοί, ἐκεῖ εἶναι δύσκολο νά κρατήσει κανείς τόν νοῦ του ἀδιατάραχο καί ἀδιάσπαστο. Καί γι’ αὐτό ἐκεῖ ἔχει πολύ μεγάλη σημασία ὑπακοή‧ (δηλ. τό νά ἀφήνωμε τό θέλημα μας καί νά κάνωμε αὐτό πού μᾶς διατάζουν).
Από το βιβλίο: Τα Κρίνα τοῦ Ἀγροῦ, του Αγίου Παισίου Βελιτσκοφσκι.
Ἔκδοση Ιερᾶς Μητροπόλεως Νικοπόλεως και Πρεβέζης. Α’ έκδοση, Πρέβεζα 1996.
Μετάφραση:
† Ὁ Μητροπολίτης Νικοπόλεως και Πρεβέζης Μελέτιος.
• Τίτλος τοῦ πρωτοτύπου:
• Κρίνι σέλ’νιε ἤλη τσβετί πρεκράσνιε. ’Αρχιμανδρίτα Παΐσια Βελιτσκόβσκογο
• Μετάφραση ἀπό το ρωσσικό πρωτότυπο
• Ἡ μετάφραση ἔγινε ἐπί τῇ βάσει τοῦ κειμένου πού δίδει το περιοδικό: Πραβοσλάβναγια Ζίζν’ (Orthodox Life) 30, (1979)• τεύχη 350-354, σελ.3-34, 18-24, 21-28, 19-34, 23-34 ἀντιστοίχως•
