1. Το Τρισάγιο.
Είναι μια σύντομη, επιμνημόσυνη δέηση. Ονομάζεται έτσι επειδή ξεκινά με τον ύμνο «Άγιος ο Θεός, Άγιος Ισχυρός, Άγιος Αθάνατος, ελέησον ημάς».
Διάρκεια: Πολύ σύντομη (διαρκεί λίγα λεπτά).
Μπορεί να τελεστεί οπουδήποτε: στον τάφο κάποιου (συνηθίζεται πολύ), στο σπίτι ή στον ναό.
Τα Κόλλυβα δεν είναι απαραίτητα. Συνήθως δεν προσφέρονται κόλλυβα στο Τρισάγιο.
Τελείται Οποτεδήποτε αισθανθούν οι οικείοι την ανάγκη, αλλά κυρίως κατά την ταφή, στο τριήμερο ή στις εννιά ημέρες από την κοίμηση κάποιου.
2. Το Μνημόσυνο.
Είναι μια πλήρης και επίσημη ιερή ακολουθία, η οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη Θεία Λειτουργία. Γι’ αυτό και έχει βαρύνουσα σημασία!
Έχει Μεγαλύτερη χρονική διάρκεια, καθώς περιλαμβάνει συγκεκριμένους ψαλμούς (όπως τον Άμωμο), τροπάρια και ευχές.
Τελείται σχεδόν αποκλειστικά εντός του Ναού, αμέσως μετά τη Θεία Λειτουργία, ή μέσα σ’ αυτήν.
Τα Κόλλυβα είναι απαραίτητα. Το σιτάρι, ως κύριο σιστατικό τους, συμβολίζει την ανάσταση των νεκρών (όπως ο κόκκος του σιταριού πέφτει στη γη, πεθαίνει και μετά βλαστάνει, έτσι και ο άνθρωπος θα αναστηθεί).
Τελείται συνήθως στις 3-ις ημέρες μετά την κοίμηση κάποιου, στις 9 ημέρας μετά από αυτή, στα «σαράντα» (40 ημέρες), στους τρεις μήνες, στους έξι μήνες, στους ενέα μήνες και στο έτος (ετήσιο).
Καλό θα ήταν πάντως, όταν οι πιστοί τελούν μνημόσυνα στον ναό: α) να ετοιμάζονται να κοινωνήσουν και β) να συμμετέχουν όσο το δυνατόν περισσότερο στο τελούμενο μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. Η ωφέλεια αφορά και σε αυτούς και στους κεκοιμημένους τους!
Ι. Χ. Π.
